ਕੈਪੈਕਸ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਦਾਅ, ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਹੁਲਾਰਾ
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 (FY27) ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਕੈਪੀਟਲ ਐਕਸਪੈਂਡੀਚਰ (Capex) ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ₹12.2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੈਪੈਕਸ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ GDP ਦਾ 4.4% ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 9% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਰਥਿਕ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇਵੇਗਾ।
ਫਿਸਕਲ ਡੈਫਿਸਿਟ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। FY27 ਲਈ ਫਿਸਕਲ ਡੈਫਿਸਿਟ (Fiscal Deficit) ਦਾ ਟੀਚਾ GDP ਦਾ 4.3% ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ FY26 ਦੇ 4.4% ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਡੈੱਟ-ਟੂ-GDP ਰੇਸ਼ੋ (Debt-to-GDP Ratio) ਵੀ ਘੱਟ ਕੇ 55.6% ਤੱਕ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਕਰਜ਼ੇ (Borrowing) ਕਾਰਨ GSec ਯੀਲਡ (Yields) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਗ੍ਰੋਸ ਮਾਰਕੀਟ ਬੋਰੋਇੰਗ (Gross Market Borrowing) ਦਾ ਅੰਕੜਾ ₹17.2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਮੀਦਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਟੈਕਸ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਛੋਟਾਂ
ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਟੈਕਸ ਕੱਟ (Tax Cuts) ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਈ-ਟੈੱਕ ਸੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਖਾਸ ਇਨਸੈਂਟਿਵ (Incentives) 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗਲੋਬਲ ਕਲਾਊਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਸਾਲ 2047 ਤੱਕ ਟੈਕਸ ਹੋਲੀਡੇ (Tax Holiday) ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, MSMEs (Micro, Small, and Medium Enterprises) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ₹10,000 ਕਰੋੜ ਦਾ SME ਗਰੋਥ ਫੰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੈ।
ਸੈਕਟਰਲ ਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਸ਼ਨ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ
ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ, ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ। AI (Artificial Intelligence) ਰਾਹੀਂ ਸਕਿੱਲਿੰਗ, ਬਾਇਓਫਾਰਮਾ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ (Biopharma SHAKTI) ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਜਟ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ, ਬਲਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਸ਼ਨ (Execution) ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੁਣ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ।