ਟੈਕਸ ਵਾਧੇ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਮਚਾਈ ਹਲਚਲ
ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026 ਦੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਤੁਰੰਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂਕ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੈਂਸੈਕਸ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ 50, 'ਚ ਵੱਡੀਆਂ ਗਿਰਾਵਟਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ (F&O) ਟਰੇਡਿੰਗ 'ਤੇ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਟੈਕਸ (STT) ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਈਬੈਕ ਟੈਕਸੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਫਿਊਚਰਜ਼ ਕੰਟਰੈਕਟਾਂ 'ਤੇ STT ਨੂੰ 0.02% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 0.05% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ 'ਤੇ ਇਹ 0.10% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 0.15% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਟਰੇਡਿੰਗ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਬਾਈਬੈਕ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਲਈ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ ਵਜੋਂ ਟੈਕਸੇਬਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੁੜ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ BSE ਅਤੇ MCX ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ।
ਇਨਫਰਾਸਟਰਕਚਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਜ਼ੋਰ
ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਇਨਫਰਾਸਟਰਕਚਰ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੰਕੁਨੀ ਅਤੇ ਸੂਰਤ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਫਰੇਟ ਕੋਰੀਡੋਰ, ਵੀਹ ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਲ ਮਾਰਗਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੱਟੀ ਕਾਰਗੋ ਪ੍ਰੋਮੋਸ਼ਨ ਸਕੀਮ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਟਾਇਰ II ਅਤੇ ਟਾਇਰ III ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਰੇਲ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਘਰੇਲੂ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ISM 2.0 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਫੈਬਰੀਕੇਸ਼ਨ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ, ਬਾਇਓਫਾਰਮਾ, ਨਿਰਮਾਣ ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਲਈ ਟਾਰਗੇਟਿਡ ਇਨਸੈਂਟਿਵ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ 'ਚ 200 ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਲੱਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੈਮੀਕਲ ਪਾਰਕਾਂ ਤੇ ਕੰਟੇਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਯੂਨਿਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਏਰੋਸਪੇਸ ਅਤੇ ਸੀਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਵਰਗੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਇਨਪੁਟਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਰੱਖਿਆ, AI ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁਲਾਰਾ
ਬਜਟ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ₹7.85 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਫੌਜੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹੇਗਾ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਇਨਫਰਾਸਟਰਕਚਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟ ਸਮਰੱਥਾ, ਕਲਾਊਡ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਸ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, 17 ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੈਂਸਰ ਦਵਾਈਆਂ 'ਤੇ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਲਾਜ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। 'ਬਾਇਓ ਫਾਰਮਾ ਸ਼ਕਤੀ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ₹10,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਫੰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵਿੱਤੀ ਘਾਟਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਸੁਧਾਰ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ, FY27 ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ 4.3% 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ FY26 ਲਈ ਅਨੁਮਾਨਿਤ 4.4% ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਉਧਾਰ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਕਰਜ਼ਾ-ਜੀਡੀਪੀ ਅਨੁਪਾਤ FY27 ਤੱਕ ਘਟ ਕੇ 55.6% ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਟੈਕਸ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟੂਰ ਪੈਕੇਜ ਅਤੇ ਰਿਮਿਟੈਂਸਾਂ 'ਤੇ TCS ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਫੋਕਸ
ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਜਟ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਵਿਕਾਸ ਡਰਾਈਵਰਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚੇ, ਇਨਫਰਾਸਟਰਕਚਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਜ਼ੋਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਵੇਗਾ। FY27 ਲਈ ਲਗਭਗ 7% ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ, ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।