Whalesbook
ਬਜਟ ਦਾ ਅਸਰ: ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਫੂਡ ਡਿਲੀਵਰੀ ਸੈਕਟਰ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਯੂਨੀਅਨ ਬਜਟ 2026 ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਰੋਡਮੈਪ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਨਫਰਾਸਟਰਕਚਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ 'ਤੇ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ Swiggy ਵਰਗੀਆਂ ਫੂਡ ਡਿਲੀਵਰੀ ਅਤੇ ਕਵਿੱਕ ਕਾਮਰਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਜਟ ਵਿੱਚ 'ਸਿਟੀ ਇਕਨਾਮਿਕ ਰੀਜਨਜ਼' (City Economic Regions), ਟੈਕਸ ਰਾਹਤਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀ ਡਿਸਪੋਜ਼ੇਬਲ ਇਨਕਮ, ਅਤੇ ਹੋਸਪਿਟੈਲਿਟੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਨ-ਡਿਮਾਂਡ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। Swiggy ਆਪਣੇ 'Instamart' ਕਵਿੱਕ ਕਾਮਰਸ ਸੈਗਮੈਂਟ ਦਾ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੱਕ 131 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 1,136 ਡਾਰਕ ਸਟੋਰਾਂ (dark stores) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 34 ਨਵੇਂ ਸਟੋਰ ਜੋੜੇ ਗਏ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਔਸਤ ਮਾਸਿਕ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਯੂਜ਼ਰ (average monthly transacting users) ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ 37% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
SMEs ਅਤੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ ਬੂਸਟ
ਬਜਟ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉਦਯੋਗਾਂ (SMEs) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣਾ ਹੈ। ₹10,000 ਕਰੋੜ ਦਾ SME ਗ੍ਰੋਥ ਫੰਡ (SME Growth Fund) ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲਾਉਡ ਕਿਚਨ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਫੂਡ ਵੈਂਚਰਸ ਵਰਗੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਫੂਡ ਡਿਲੀਵਰੀ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਨਵੇਂ ਲੇਬਰ ਕੋਡਾਂ (Labour Codes) ਤਹਿਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸਿਹਤ ਕਵਰੇਜ ਦੇਣ ਨਾਲ ਗਿਗ ਵਰਕਰਾਂ (gig workers) ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਕ NCAER ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਹਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੌਕਰੀ ਲਗਭਗ 2.7 ਹੋਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੁਣਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ (multiplier effect) ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ Swiggy ਦੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਪਾਰਟਨਰਾਂ ਨੇ ₹5,500 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜੀਵਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Swiggy ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਅੰਕੜੇ: Revenue ਵਧੀ, ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਵਧਿਆ
Q3 FY26 ਵਿੱਚ Swiggy ਦੀ Revenue ਸਾਲਾਨਾ 54% ਵਧ ਕੇ ₹6,148 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ Consolidated Loss 33.2% ਵਧ ਕੇ ₹1,065 ਕਰੋੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੱਧਦੇ ਘਾਟੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ (advertising) ਅਤੇ ਸੇਲਜ਼ ਪ੍ਰੋਮੋਸ਼ਨ (sales promotion) 'ਤੇ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ 47.5% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ₹1,108 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡਿਲੀਵਰੀ ਇਨਫਰਾਸਟਰਕਚਰ ਅਤੇ ਕਵਿੱਕ ਕਾਮਰਸ ਸੈਗਮੈਂਟ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖਰਚੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਰਹੇ। Swiggy ਦਾ Instamart, ਜਿਸਦੀ Revenue ਸਾਲਾਨਾ 76% ਵਧੀ ਹੈ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕੁੱਲ ਘਾਟੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ (investments) ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘੱਟ Average Order Value (AOV) ਵਾਲੇ ਸੈਗਮੈਂਟਾਂ 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੁਨਾਫੇਮੰਦ ਵਿਕਾਸ (profitable growth) 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ Swiggy ਦਾ Valuation ਕਰੀਬ 12.7 ਅਰਬ ਡਾਲਰ (approx. $12.7 billion) ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕੰਪਨੀ 'ਤੇ ਮੁਨਾਫੇ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹੈ।
ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਾਹੌਲ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਫੂਡ ਡਿਲੀਵਰੀ ਅਤੇ ਕਵਿੱਕ ਕਾਮਰਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਹੁਤ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ Zomato ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ Deepinder Goyal ਹੁਣ Vice Chairman ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ Albinder Dhindsa ਨੇ Group CEO ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ GDP ਵਿਕਾਸ ਦਰ 6.8-7.2% ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ FY26 ਵਿੱਚ 1.7% ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਸੰਚਾਲਨ ਖਰਚੇ (operational costs) ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਬਜਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ derivatives 'ਤੇ STT (Securities Transaction Tax) ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਆਈ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਗਲਾ ਰਾਹ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ
Swiggy ਦਾ ਅਗਲਾ ਰਾਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਸਤਾਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਵਿੱਕ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇਬੰਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਯੂਨਿਟ ਇਕਨਾਮਿਕਸ (unit economics) ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ ਵੱਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ Swiggy ਨੇ ਆਪਣੇ Revenue ਅਤੇ ਯੂਜ਼ਰ ਬੇਸ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਧਦੇ ਘਾਟੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਲਾਗਤਾਂ ਦਾ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਕੂਲਨ, ਅਤੇ Average Order Values ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ 'ਤੇ ਖਰਾ ਉਤਰਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ ਸਾਬਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।