IMF ਨੇ ਵਧਾਇਆ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗ੍ਰੋਥ ਅਨੁਮਾਨ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ (IMF) ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ GDP ਗ੍ਰੋਥ ਲਈ ਆਪਣਾ ਅਨੁਮਾਨ 7.6% ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ 7.3% ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ (FY27 ਅਤੇ FY28) ਲਈ ਵੀ ਗ੍ਰੋਥ 6.5% ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ IMF ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੰ 0.2% ਘਟਾ ਕੇ 3.1% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
IMF ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2022 (FY22) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਾਰ 8% ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸਾਲਾਨਾ ਗ੍ਰੋਥ ਦਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵੀ ਮੱਧ-ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੋਥ ਨੂੰ 7% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
GDP ਰੈਂਕਿੰਗ 'ਚ ਨਿਊਨਤਮ ਅੰਤਰ:
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਰੈਂਕਿੰਗਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਾਮਾਤਰ GDP (Nominal GDP) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਚੌਥਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਗਈ। IMF ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਾਨਤਾ (Purchasing Power Parity - PPP) ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਸਲ ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। PPP ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਚੀਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ FY26 ਲਈ ਨਾਮਾਤਰ GDP ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ $4.15 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਦੇ $4.38 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਦੇ $4.26 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
ਮਜ਼ਬੂਤ ਜਨਤਕ ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਮਹਿੰਗਾਈ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਨਤਕ ਵਿੱਤ (Public Finances) ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਘਾਟਾ (Fiscal Deficit) 2021 ਵਿੱਚ 9.2% ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ FY26 ਤੱਕ 4.4% ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਜ਼ਾ (Debt) ਵੀ GDP ਦੇ 84.1% ਤੱਕ ਘੱਟਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਵੀ ਕਾਬੂ ਹੇਠ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕ (CPI Inflation) ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ 0.25% 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ
ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਸਲ GDP ਗ੍ਰੋਥ ਲਗਾਤਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹੀ ਹੈ। 2021 ਤੋਂ 2025 ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਔਸਤਨ 8% ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਗ੍ਰੋਥ ਦਰਜ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ (UK) ਨੇ 3.2% ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 1.3% ਦਰਜ ਕੀਤੀ।
ਆਰਥਿਕਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੁਪਏ ਦਾ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ (2024 ਵਿੱਚ 84.57 ਤੋਂ 2026 ਤੱਕ 92.59 ਤੱਕ ਜਾਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ) ਇਸਦੀ ਨਾਮਾਤਰ GDP ਰੈਂਕਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ (0.25%) ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਗ ਅਤੇ ਡਿਫਲੇਸ਼ਨ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵੀ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
IMF ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ FY28 ਤੱਕ ਯੂਕੇ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਨੀਤੀ ਘਾੜੇ (Policymakers) ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾਲ ਇਸ ਗ੍ਰੋਥ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
