ਵਿਆਜ ਦਰ ਨੀਤੀ 'ਚ ਵੱਡਾ ਫਰਕ
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਮੌਨਟਰੀ ਪਾਲਿਸੀ 'ਚ ਤਾਲਮੇਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਤਿਆਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਬਦਲ ਲਈਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ 10-ਸਾਲਾ ਟਰੈਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (Treasury Yield) ਲਗਭਗ 4.6% 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਦਰਾਂ 'ਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਥੋਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅਸਰ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਥੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਸੂਚਕ ਅੰਕ (Wholesale Price Index - WPI) 'ਚ 8.3% ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮਾਰਜਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਜਲਦ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੁਪਏ ਦੇ ਡਿੱਗਣ (Rupee Depreciation) ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ RBI ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ 50 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ (Basis Points) ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਦੀ ਤੰਗੀ (Liquidity Squeeze) ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਜ਼ੇ (Government Borrowing) ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਕਰਜ਼ੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਫਾਈਨੈਂਸਿੰਗ (Refinancing) ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (Foreign Investors) ਵੀ ਹੁਣ ਥੋੜ੍ਹਾ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਰੁਖ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮੌਨਟਰੀ ਪਾਲਿਸੀ 'ਚ ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਡੈੱਟ (Debt) ਦੀ ਬਜਾਏ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਡੈੱਟ ਸਾਧਨਾਂ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ Fed ਮੌਜੂਦਾ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀ (Economic Growth) ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ (PCE Figures) ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ RBI ਮੁਦਰਾ ਸਥਿਰਤਾ (Currency Stability) ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਫਰਕ ਕਾਰਨ, ਪੂੰਜੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਚ-ਨਕਦ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ (High-Cash-Flow Entities) ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।
