Whalesbook
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਵਿੱਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫਾ ਕਿੰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸ਼ੰਕਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਲ ਅਤੇ ਮਿਡਕੈਪ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਕਾਰਨ IT ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਮਾਈ (Earnings) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਉਮੀਦਾਂ ਘੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਨਿਫਟੀ ਅਤੇ ਸੈਂਸੈਕਸ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਨਿਫਟੀ ਇੰਡੈਕਸ ਕਰੀਬ 25,300 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸੈਂਸੈਕਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਗਭਗ 500 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਸਿਰਫ ਵੱਡੇ ਸਟਾਕਸ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਲ ਅਤੇ ਮਿਡਕੈਪ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਵੀ 0.7% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
AI ਪ੍ਰੋਫਿਟੇਬਿਲਟੀ ਅਤੇ IT ਸੈਕਟਰ
IT ਸੈਕਟਰ, ਜੋ ਹਾਲੇ ਹਾਲ ਹੀ ਤੱਕ AI ਦੇ ਚਲਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਿਟੇਬਿਲਟੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਾਵੇਂ AI ਲਈ ਵੱਡੇ ਪਲਾਨ ਦੱਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਪਾ ਰਹੇ ਕਿ ਇਸ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਭਾਰੀ ਖਰਚੇ ਤੋਂ ਅਸਲ ਮੁਨਾਫਾ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ, IT ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਤਣਾਅ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕ੍ਰੂਡ ਇਸ ਵੇਲੇ $71 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ Nymex ਕ੍ਰੂਡ $65 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੱਚਾ ਤੇਲ $80-$90 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ
ਮਾੜੇ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ ਛੋਟੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਟੈੱਲ (Bharti Airtel), ਜਿਸਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ $80 ਬਿਲੀਅਨ ਹੈ ਅਤੇ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 45x ਹੈ, ਅਤੇ ਇੰਡੀਗੋ (IndiGo), ਜਿਸਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ $15 ਬਿਲੀਅਨ ਅਤੇ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 20x ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਲੀਡਰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਮੁੱਚੇ ਨਿਫਟੀ 50 ਇੰਡੈਕਸ ਦਾ P/E ਲਗਭਗ 25x ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ $4 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਫਰਮਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ (Volatility) ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਲਹਾਲ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ AI ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਧਾੜ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। IT ਸੈਕਟਰ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਸਿਰਫ AI ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸਦੇ ਅਸਲ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣਗੇ। ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲਸ ਅਤੇ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।