ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਦਾ ਅਸਰ
G7 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤੇਜ਼ੀ। WTI ਕਰੂਡ ਆਇਲ $95 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ $105 ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤਾਂ (Production Costs) ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਮੋਡਿਟੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਮੁੱਚੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, G7 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰਣਨੀਤਕ ਭੰਡਾਰਾਂ (Strategic Reserves) ਤੋਂ ਤੇਲ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ, ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ 2.2% ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਮਹਿੰਗਾਈ ਮਾਪ, PCE ਪ੍ਰਾਈਸ ਇੰਡੈਕਸ, ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੋਰ ਸਾਲਾਨਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਲਗਭਗ 2.97% ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਫੈਡ ਦੀ ਸਥਿਰ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਟੀਚੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥਚਾਰੇ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਪਾਜ਼
G7 ਵਿੱਚ ਦਰਾਂ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਯੂਰੋਜ਼ੋਨ ਦੀ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 2.6% ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਰ ਮਹਿੰਗਾਈ 2.3% ਸੀ। ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ (Bank of England) ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਯੂ.ਕੇ. ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ 3.3% ਅਤੇ ਕੋਰ ਮਹਿੰਗਾਈ 3.1% ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦਰ 3.75% ਹੈ। ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਕੇ 1.5% (ਹੈੱਡਲਾਈਨ) ਅਤੇ 1.8% (ਕੋਰ) ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਜਾਪਾਨ (Bank of Japan) ਦੇ 2% ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਨੀਤੀ ਦਰ 0.75% ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 2.4% ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਨੀਤੀ ਦਰ 2.25% ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਲੰਮਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਮੁੱਖ ਖ਼ਤਰਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਆਪਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਿੱਧੇ ਹੈੱਡਲਾਈਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਜਰਤਾਂ (Wages) ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ (Services) ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੂ.ਕੇ. ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ (ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 4.5% ਮਹਿੰਗਾਈ)।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਇਕਨਾਮਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦਰਾਂ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣਗੇ, ਪਰ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਆਖਰੀ ਤਿਮਾਹੀ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੈਂਟਰਲ ਬੈਂਕ (European Central Bank) ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਜਾਪਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਵਧਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਲਾਗਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੋਂ ਵੀ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਦਰਾਂ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
