ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (FPIs) ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕਾਂ 'ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਹੋਈ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਾਜਬ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। GST ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗ੍ਰੋਥ ਵਰਗੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕੇਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (FPIs) ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀਜ਼ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਜਦੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਚੰਗਾ ਰਿਟਰਨ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਇੱਥੋਂ ਪੈਸਾ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਆਰਥਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਬਨਾਮ ਗਲੋਬਲ ਦਬਾਅ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਸੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਆਰਥਿਕਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਸੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਗੁਡਜ਼ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸ ਟੈਕਸ (GST) ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗ੍ਰੋਥ (Loan) 'ਚ ਕਾਫੀ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦੌਰ ਦੇ 9-10% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 18% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਹਤਮੰਦ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਫਲੋ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਲਈ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। RBI ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਇਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿਸਥਾਰ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਨਟਰੀ ਪਾਲਿਸੀ ਨੂੰ ਕੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਭਾਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਸਥਿਰਤਾ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬਾਹਰੀ ਜੋਖਮਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ 'ਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਯਾਤਕ (Importer) ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਬਾਂਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ (G-Secs) ਦੇ ਬਲੂਮਬਰਗ ਗਲੋਬਲ ਐਗਰੀਗੇਟ ਬਾਂਡ ਇੰਡੈਕਸ ਵਰਗੇ ਗਲੋਬਲ ਬੈਂਚਮਾਰਕ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ 'ਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਜ਼ੇ 'ਚ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਸਾਵਧਾਨੀ ਭਰਿਆ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਡੈਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਗਲੋਬਲ ਤਰਲਤਾ (Liquidity) ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਖਾਤੇ ਦੇ ਬਕਾਏ (Current Account Balance) 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, RBI ਦਾ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਰੁਖ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਉੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗ੍ਰੋਥ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ।