EPFO ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਲਈ ਪੀ.ਐਫ. ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋਹਰੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।
ਵਿਆਜ ਦਰ 'ਤੇ ਦੋ-ਪਾਸੜ ਦਬਾਅ
ਇੱਕ ਪਾਸੇ, PF ਖਾਤਿਆਂ 'ਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੇ-ਆਊਟ (Payouts) ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਸੰਗਠਨ ਆਪਣੇ ਫੰਡ ਕੋਰਪਸ (Fund Corpus) ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ, ਵਿਆਜ ਦਰ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ 8.25% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 8% ਤੋਂ 8.20% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਆਉਣ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ₹24.75 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ EPFO ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ੀ ਕੋਰਪਸ (Investible Corpus) ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਯੋਜਨਾ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਰਨ ਵੀ ਵਧੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਅਸਾਮ, ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਵਰਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅੜਿੱਕਾ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, EPFO ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਵੀ ਵਿਆਜ ਦਰ 8.25% 'ਤੇ ਹੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
wage ceiling 'ਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਚਰਚਾ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, EPFO ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਟਰੱਸਟੀਜ਼ (Board of Trustees) ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਏਜੰਡਾ wage ceiling ਯਾਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਪੀ.ਐਫ. ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਤਨਖਾਹ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ wage ceiling, ਜੋ ਕਿ ₹15,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਹੈ, ਸਤੰਬਰ 2014 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ EPFO ਨੂੰ ਇਸ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਤਹਿਤ, ਇਸ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ₹25,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਨਖਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਵੀ ਵਧੇਗਾ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ
ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, PF ਦੀ ਵਿਆਜ ਦਰ ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ 1977-78 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਵੀ 8% ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2021-22 ਵਿੱਚ ਇਹ 8.10% ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਬਲਿਕ ਪ੍ਰੋਵੀਡੈਂਟ ਫੰਡ (PPF) ਜਿਸ 'ਤੇ Q2 FY 2025-26 ਲਈ 7.1% ਵਿਆਜ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ PF ਦੀ ਦਰ ਅਜੇ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੈ। ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. (RBI) ਵੱਲੋਂ ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੱਕ ਰੇਪੋ ਰੇਟ (Repo Rate) ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ 5.25% ਕਰ ਦੇਣਾ ਅਤੇ 2025-26 ਲਈ ਰਿਟੇਲ ਮਹਿੰਗਾਈ (Retail Inflation) ਦਾ 1.7% ਰਹਿਣਾ, ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲੇ ਕਦਮ
EPFO ਦੀ ਵਿੱਤ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਡਿਟ ਕਮੇਟੀ (FIAC) ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਰਿਟਰਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਕੇ ਵਿਆਜ ਦਰ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦੇਵੇਗੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਮਾਰਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ 239ਵੀਂ ਸੈਂਟਰਲ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਟਰੱਸਟੀਜ਼ (CBT) ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਮੋਹਰ ਲੱਗੇਗੀ। wage ceiling ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਲਈ EPFO ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲਣਗੇ।
