EPFO Pension Rules: 58 ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ ਪੈਨਸ਼ਨ! ਜਾਣੋ ਪੂਰੇ ਨਿਯਮ

EPFO: ਅਸਮੇਂ ਦੇਹਾਂਤ 'ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ

ਇੰਪਲਾਈਜ਼ ਪ੍ਰਾਵੀਡੈਂਟ ਫੰਡ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ (EPFO) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ, ਇੰਪਲਾਈਜ਼ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸਕੀਮ (EPS) ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਭ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀ 58 ਸਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਵਾ: ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪੈਨਸ਼ਨ

ਜੇਕਰ 10 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ (spouse) ਉਮਰ ਭਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ੀ 58 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨਯੋਗ ਤਨਖਾਹ (pensionable pay) ਦੇ 50% ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ₹1,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਹੈ। ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਵੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਾ 25% 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਮਿਲੇਗਾ। ਅਪੰਗਤਾ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਪੈਨਸ਼ਨ ਜੀਵਨ ਭਰ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਾਪੇ ਦੋਵੇਂ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੱਚਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਾ 75% ਅਨਾਥ ਪੈਨਸ਼ਨ (orphan pension) ਵਜੋਂ ਮਿਲੇਗਾ।

10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੇਵਾ: ਵਾਪਸੀ ਲਾਭ (Withdrawal Benefit)

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਪਸੀ ਲਾਭ (withdrawal benefit) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਸ਼ੀ ਮੈਂਬਰ ਦੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਯੋਗ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਲਾਭ ਨਾਮਜ਼ਦ (nominee) ਜਾਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਨਿਰਭਰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੈਨਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ: ਈਪੀਐਫ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਭੁਗਤਾਨ

ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਈਪੀਐਫ (EPF) ਬਕਾਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਵਿਆਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਪਲਾਈਜ਼ ਡਿਪੋਜ਼ਿਟ ਲਿੰਕਡ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ (EDLI) ਸਕੀਮ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਇੱਕਮੁਸ਼ਤ ਭੁਗਤਾਨ (lump sum payment) ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਅਪਡੇਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੇਵਾ ਦੌਰਾਨ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ EDLI ਭੁਗਤਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ₹2.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ₹7 ਲੱਖ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਲਾਭ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

ਈਪੀਐਸ (EPS) ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਂ ਆਫਲਾਈਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਨਲਾਈਨ ਦਾਅਵਿਆਂ ਲਈ, ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਈਪੀਐਫਓ ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਮੈਂਬਰ ਪੋਰਟਲ (EPFO Unified Member Portal) 'ਤੇ ਲੌਗਇਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਯੂਏਐਨ (UAN) ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਧਾਰ (Aadhaar) ਵੇਰਵੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਪਲੋਡ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਫਲਾਈਨ ਦਾਅਵਿਆਂ ਲਈ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਕਲੇਮ ਫਾਰਮ (Composite Claim Form) ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਭਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ (employer) ਦੁਆਰਾ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਵਾ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਈਪੀਐਫਓ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਪੈਨ ਕਾਰਡ, ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੇ ਵੇਰਵੇ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸ (legal heir) ਦੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।