ਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣਿਆ, ਅਮਰੀਕਾ ਪਿੱਛੇ; **$112 ਬਿਲੀਅਨ** ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਘਾਟਾ

ਚੀਨ ਨੇ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਟਾਪ ਟ੍ਰੇਡ ਪਾਰਟਨਰ ਦਾ ਸਥਾਨ

ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਚੀਨ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2013-14 ਤੋਂ 2017-18 ਤੱਕ ਅਤੇ ਫਿਰ 2020-21 ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਚੀਨ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਐਕਸਪੋਰਟ (Exports) ਵਿੱਚ 36.66% ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ $19.47 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੀਨ ਤੋਂ ਆਯਾਤ (Imports) ਵਿੱਚ ਵੀ 16% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ $131.63 ਬਿਲੀਅਨ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਰੁਖ

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 0.92% ਦਾ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ $87.3 ਬਿਲੀਅਨ ਰਿਹਾ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਯਾਤ 15.95% ਵੱਧ ਕੇ $52.9 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਪਾਰ ਸਰਪਲੱਸ (Trade Surplus) ਘਟ ਕੇ $34.4 ਬਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ $40.89 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ।

ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਐਕਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ

ਚੀਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਰਗੇ ਕਈ ਮੁੱਖ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਨੈਗੇਟਿਵ ਐਕਸਪੋਰਟ ਗ੍ਰੋਥ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (UAE), ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।

ਮੁੱਖ ਆਯਾਤ ਰੁਝਾਨ

ਆਯਾਤ ਪੱਖੋਂ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਰੂਸ, ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਰਗੇ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਤੋਂ ਨੈਗੇਟਿਵ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇਖੀ। ਪਰ, UAE, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਰਗੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਚੀਨ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।