ਚੀਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਪਡੇਟ: ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੇ ਭਾਅ ਵਧੇ, ਪਰ ਘਰਾਂ 'ਚ ਸਸਤਾ ਸਾਮਾਨ! ਜਾਣੋ ਨਵੇਂ ਅੰਕੜੇ

ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੇ ਭਾਅ ਕਿਉਂ ਵਧੇ?

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਉਛਾਲ ਹੈ। ਮਿਡਲ ਈਸਟ (Middle East) ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਰਕੇ ਚੀਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ (Manufacturers) ਲਈ ਲਾਗਤਾਂ (Costs) ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਪਿਛਲੇ 41 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, PPI ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 0.5% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਨੁਮਾਨਾਂ (0.4%) ਤੋਂ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਚੀਨ ਨੇ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਟਰੋਲ (Gasoline) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਹਤ?

ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤਸਵੀਰ ਥੋੜੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਪ੍ਰਾਈਸ ਇੰਡੈਕਸ (CPI) ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਕੇ 1.0% ਰਿਹਾ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 1.3% ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੋਰ ਸੀਪੀਆਈ (Core CPI) ਵੀ 1.1% 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ 1.3% ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਰਚੇ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਕਮੀ ਵੀ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ (Domestic Demand) ਅਜੇ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ।

ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੀਤੀ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਾਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ, ਘਟਦੀ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ (Policy Makers) ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਉਤੇਜਨਾ (Stimulus) ਪੈਕੇਜ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ING Bank ਦੇ Lynn Song ਅਤੇ Guotai Junan International ਦੇ Hao Zhou ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੀਪਲਜ਼ ਬੈਂਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ (PBoC) ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਮੌਦ੍ਰਿਕ ਨੀਤੀ (Monetary Easing) ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rate Cuts) ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। Goldman Sachs ਦੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਸਾਲ PBoC ਵੱਲੋਂ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ।

ਚੀਨ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ

ਚੀਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ (Renewable Energy) ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੈ। ਪਰ, ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ (Strait of Hormuz) ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਸੰਕਟ, ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਚੀਨ ਨੇ ਨੀਤੀਗਤ ਸਮਾਯੋਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਰੱਥਾ (Industrial Capacity) ਕਾਰਨ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। PPI ਦਾ ਵਾਧਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਟੈਗਫਲੇਸ਼ਨ (Stagflation) ਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਮੰਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਧਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।