ਟੈਕਸਪੇਅਰਜ਼ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਬਨਾਮ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ
Union Budget 2026: ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬਸ (Income Tax Slabs) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਾ ਕਰਕੇ ਟੈਕਸਪੇਅਰਜ਼ (Taxpayers) ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸਪੇਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ (Fiscal Stability) ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਸਥਿਰਤਾ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨਯੋਗਤਾ (Predictability) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਛੋਟ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਰੀਜੀਮ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਰੀਜੀਮ (New Tax Regime) ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟੈਕਸਪੇਅਰਜ਼ ਲਈ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। Section 87A ਤਹਿਤ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਟੈਕਸ ਰੀਬੇਟ (Tax Rebate) ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ₹12 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਨਖਾਹਦਾਰਾਂ ਲਈ ₹75,000 ਦਾ ਸਟੈਂਡਰਡ ਡੈਡਕਸ਼ਨ (Standard Deduction) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ₹12.75 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੀ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ-ਫ੍ਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਹਤ ਸਿੱਧੇ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬਸ ਬਦਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਲ ਟੈਕਸ ਢਾਂਚੇ (Simplified Tax Structure) ਤਹਿਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਰੀਜੀਮ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਬਜਟ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ (Old Regime) ਅਤੇ ਨਵੇਂ (New Regime) ਟੈਕਸ ਢਾਂਚੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੋਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਰੀਜੀਮ ਡਿਫਾਲਟ (Default) ਰਹੇਗਾ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੈਕਸਪੇਅਰਜ਼ ਸਰਲ ਨਵੇਂ ਰੀਜੀਮ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣਗੇ। ਪੁਰਾਣਾ ਰੀਜੀਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਊਸਿੰਗ ਲੋਨ, ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਡੈਡਕਸ਼ਨ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਖਾਸ ਟੈਕਸਪੇਅਰਜ਼ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 2025 (New Income Tax Act, 2025) ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਘਟਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਬਜਟ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਸੁਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਰੀਜੀਮ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।