Bank of England ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ: ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਗਹਿਲੀ ਅਤੇ AI ਦਾ ਬੂਮ, ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ!

BoE ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ

Bank of England ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਗਿਰਾਵਟ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ (Financial Stability) ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ ਸਾਰਾਹ ਬਰੀਡਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਜੋਖਮ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਬਰੀਡਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬਾਹਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੋਖਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ (Asset Prices) ਆਲ-ਟਾਈਮ ਹਾਈ 'ਤੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਐਡਜਸਟਮੈਂਟ (Adjustment) ਹੋਵੇਗੀ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਧਾਰ (Correction) ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ, "ਜੋ ਚੀਜ਼ ਮੈਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਗਾ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਜੋਖਮ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਆਉਣ – ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਝਟਕਾ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕ੍ਰੈਡਿਟ (Private Credit) ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਘੱਟਣਾ, ਅਤੇ AI ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨਾਂ (Valuations) ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ। ਫਿਰ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਕੀ ਅਸੀਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ?"

AI ਦਾ ਬੂਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਜੋਖਮ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਗਲੋਬਲ ਸਟਾਕਾਂ ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ ਉਚਾਈਆਂ ਛੂਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਨਰਜੀ ਏਜੰਸੀ (IEA) ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਊਰਜਾ ਝਟਕੇ (Energy Shock) ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਦਾ ਮੁੱਖ ਚਾਲਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ AI ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਨੇ AI ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੁਝਾਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਡਾਟਕਾਮ ਬਬਲ (Dotcom Bubble) ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਟਣ ਵਾਲੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਮੁੱਲਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, Nvidia ਦੇ ਸੀਈਓ ਜੇਨਸਨ ਹੁਆਂਗ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਬਲ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਬਰੀਡਨ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ "ਸ਼ੈਡੋ ਬੈਂਕਿੰਗ" (Shadow Banking) ਸੈਕਟਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਫਰਮਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਪਿਛਲੇ 15 ਤੋਂ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਤੋਂ ਢਾਈ ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ, ਇਸ ਦੀ ਗੁੰਝਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਦਾ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਪਰੀਖਣ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।"

ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੂਕੇ ਦਾ FTSE 100 ਇੰਡੈਕਸ ਆਪਣੇ ਆਲ-ਟਾਈਮ ਹਾਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ AI ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਬਰੀਡਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਕਿ Bank of England ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ।