ਅਡਾਨੀ ਦੀ ਦੌਲਤ 'ਚ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ
ਗੌਤਮ ਅਡਾਨੀ ਹੁਣ $92.6 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਨੈੱਟ ਵਰਥ ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ 19ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ 'ਚ $8.1 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ $90.8 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਨੈੱਟ ਵਰਥ ਨਾਲ 20ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ 'ਚ ਇਸ ਸਾਲ $16.9 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਡਾਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਇਸ ਸਾਲ ₹14.21 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ₹15.13 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਡਾਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਅਡਾਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇਸ 'ਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਦੀਵਾਲੀਆ ਹੋਈ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਐਸੋਸੀਏਟਸ (Jaiprakash Associates) ਦੇ ਐਕੁਆਇਰਜ਼ (acquisitions) 'ਚ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਫਲ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਕੰਪੀਟੀਸ਼ਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (CCI) ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਹੈ। 16 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ, CCI ਨੇ ਅਡਾਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ 2019 ਦੇ ਸੋਲਰ ਟੈਂਡਰ ਕੇਸ 'ਚ ਐਂਟੀ-ਟਰੱਸਟ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਗਲਤ ਕੰਮ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਮਾਰਕੀਟ 'ਚ ਆ ਰਹੀ ਵੋਲੈਟਿਲਿਟੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ 'ਚ ਜੀਓ-ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਤਣਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 27 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਫਿਊਲ ਦੀ ਬਰਾਮਦ 'ਤੇ ਵਿੰਡਫਾਲ ਟੈਕਸ (windfall tax) ਦੁਬਾਰਾ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਰਿਲਾਇੰਸ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਇਕ ਦਿਨ 'ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ₹80,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦਾ ਸ਼ੇਅਰ ਲਗਭਗ 14% ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਲਗਭਗ ₹3.82 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਘਟ ਕੇ ₹18.47 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।
ਕਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ:
ਦੋਵੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਵਿੱਤੀ ਢਾਂਚੇ 'ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਪਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਤੰਬਰ 2024 ਤੱਕ, ਅਡਾਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਕੁੱਲ ਕਰਜ਼ਾ-ਟੂ-ਇਕੁਇਟੀ (debt-to-equity) ਰੇਸ਼ੋ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 1.12 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਡਾਨੀ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਝ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਲੀਵਰੇਜ ਅਜੇ ਵੀ 1.92 ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦਾ ਡੈੱਬਟ-ਟੂ-ਇਕੁਇਟੀ ਰੇਸ਼ੋ ਮਾਰਚ 2025 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 0.43 ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨ ਵਿੱਤੀ ਢਾਂਚਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਅਡਾਨੀ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਾਈਸ-ਟੂ-ਅਰਨਿੰਗ (P/E) ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 78.2 ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ 20-22 ਦੇ P/E ਰੇਸ਼ੋ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੋਵਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਜੋਖਮ:
ਅਡਾਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਵਿਸਤਾਰ ਰਣਨੀਤੀ ਕਰਜ਼ੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਵੱਡੇ ਇਨਫ్రాਸਟ੍ਰਕਚਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਐਨਰਜੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਸਥਿਰ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿੰਡਫਾਲ ਟੈਕਸ, ਇਸ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਲਈ, ਐਨਰਜੀ ਮਾਰਕੀਟ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਨੇਵੀਗੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡਾਇਵਰਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (diversification) ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ 'BUY' ਰੇਟਿੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਈਸ ਟਾਰਗੇਟ ਲਗਭਗ ₹1570-₹1605 ਹੈ। ਅਡਾਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਚੱਲ ਰਹੇ ਇਨਫ్రాਸਟ੍ਰਕਚਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਐਕੁਆਇਰਜ਼ ਦੇ ਏਕੀਕਰਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਅਡਾਨੀ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ ਕੀਮਤ ₹2,600 ਤੋਂ ₹2,630 ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
