अमेरिकेच्या Department of Justice ने १९९६ नंतर पहिल्यांदाच 'Alien Terrorist Removal Court' चा वापर केला आहे. नझिरा हाजी झाडा या अफगाण नागरिकाला हद्दपार करण्यात आले असून, हे पाऊल राष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे.
अमेरिकेच्या सरकारने एका विशेष कायदेशीर प्रक्रियेचा वापर करत नझिरा हाजी झाडा (४७) या अफगाण नागरिकाला हद्दपार केले आहे. १९९६ मध्ये स्थापन झालेल्या 'Alien Terrorist Removal Court' (ATRC) चा हा पहिल्यांदाच वापर करण्यात आला आहे. २५ ऑगस्ट २०२६ रोजी तिला हद्दपार करण्यात आले, ज्यामध्ये तिने स्वतः 'एलियन दहशतवादी' असल्याची कबुली दिली होती.
प्रकरणाचा पार्श्वभूमी
डिपार्टमेंट ऑफ जस्टीसने ११ सप्टेंबर २०२६ रोजी हे प्रकरण सार्वजनिक केले. अधिकृत कागदपत्रानुसार, नझिराने २०२४ च्या अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकीत अडथळा आणण्यासाठी कट रचल्याचा आरोप होता. यामध्ये तिचा मुलगा अब्दुल्ला हाजी झाडा आणि जावई नासीर अहमद तवहेदी यांचाही सहभाग होता, ज्यांना आधीच शिक्षा सुनावण्यात आली आहे. नझिरा टेक्सासमधील फोर्ट वर्थ येथे कायमस्वरूपी रहिवासी म्हणून राहत होती.
हे न्यायालय वेगळे का आहे?
ATRC चा वापर करून सरकारने पारंपारिक इमिग्रेशन आणि क्रिमिनल कोर्टांमधील गुंतागुंत टाळली आहे. या कोर्टाचे वैशिष्ट्य म्हणजे सरकारला यात 'वर्गीकृत पुरावे' (Classified Evidence) सादर करण्याची मुभा असते, जे बचावात्मक वकिलांना पाहता येत नाहीत. यामुळे आता कायदेशीर वर्तुळात मानवी हक्क आणि 'ड्यू प्रोसेस'बाबत मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.
गुंतवणूकदारांवर काय परिणाम?
बाजाराच्या दृष्टीने या घटनेचा कोणत्याही लिस्टेड कंपनीवर थेट परिणाम नाही. मात्र, जागतिक संस्थात्मक गुंतवणूकदार अमेरिकेच्या इमिग्रेशन आणि राष्ट्रीय सुरक्षा धोरणांवर बारकाईने लक्ष ठेवून असतात. अशा धोरणांमुळे भविष्यात आंतरराष्ट्रीय राजनैतिक संबंध आणि प्रवासाच्या नियमांत मोठे बदल होऊ शकतात, ज्याचा दीर्घकालीन परिणाम भू-राजकीय स्थितीवर (Geopolitical Environment) होऊ शकतो.