आखाती प्रदेशात अमेरिकन सैन्याने इराणची ५ ऑइल टँकर्स नष्ट केली आहेत. या लष्करी कारवाईनंतर Brent Crude चे दर **$98** प्रति बॅरलवर पोहोचले असून, यामुळे भारतीय शेअर बाजारातील महागाई आणि आयातीच्या खर्चावर काय परिणाम होईल, याची चिंता गुंतवणूकदारांना सतावत आहे.
तणावाचे नेमके कारण काय?
अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने ८ सप्टेंबर रोजी गल्फ ऑफ ओमान आणि खर्ग बेटांजवळ इराणची ५ कच्च्या तेलाची टँकर्स उद्ध्वस्त केली. इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्सने अमेरिकन नौदलाच्या युद्धनौकेवर बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे डागल्यानंतर ही कारवाई करण्यात आली. अमेरिकेने या टँकर्सचा वापर दहशतवादी गटांना मदत करण्यासाठी केला जात असल्याचा दावा केला आहे. या संपूर्ण ऑपरेशनमध्ये सुदैवाने कोणत्याही अमेरिकन सैनिकाला इजा झालेली नाही.
जागतिक बाजारावर परिणाम
या संघर्षामुळे जागतिक बाजार ढवळून निघाला आहे. Brent Crude चे भाव $97 ते $98 प्रति बॅरलपर्यंत वधारले आहेत, जे गेल्या ७ आठवड्यांतील सर्वोच्च स्तर आहे. भारतासारख्या देश, जो आपल्या गरजांसाठी मोठ्या प्रमाणावर तेलाची आयात करतो, त्यांच्यासाठी ही बाब चिंतेची आहे. यामुळे भारताचे 'इम्पोर्ट बिल' वाढू शकते आणि देशांतर्गत महागाईचा दबावही वाढण्याची शक्यता आहे.
भारतीय बाजारावर काय परिणाम होईल?
१. मार्जिनवर दबाव: एअरलाईन्स, पेंट्स, केमिकल आणि लॉजिस्टिक यांसारख्या क्षेत्रांतील कंपन्यांचा इंधनाचा खर्च जास्त असतो. कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यामुळे या कंपन्यांचे नेट प्रॉफिट मार्जिन कमी होऊ शकते.
२. सरकारी कंपन्यांसाठी संधी: दुसरीकडे, ONGC आणि Oil India सारख्या अपस्ट्रीम कंपन्यांना तेलाच्या वाढत्या दरांचा फायदा मिळू शकतो.
३. सप्लाय चेनवर धोका: इराणने कुवेत आणि बहरीन जवळील व्यापारी जहाजांना लक्ष्य करण्याची धमकी दिल्याने शिपिंग आणि फ्रेट चार्जेसमध्ये वाढ होण्याची भीती आहे. सध्या Nifty 50 आणि BSE Sensex मध्ये अनिश्चिततेचे वातावरण असून, गुंतवणूकदार होर्मुझ सामुद्रधुनीतील (Strait of Hormuz) घडामोडींकडे लक्ष ठेवून आहेत.