अमेरिकेचे अध्यक्ष Trump यांनी इराणला स्पष्ट बजावले आहे की, अण्वस्त्र उपक्रमांसाठी अमेरिकेची परवानगी आवश्यक आहे. यामुळे जागतिक भू-राजकीय तणाव वाढला असून, १०-११ नोव्हेंबरला होणाऱ्या रशिया-युक्रेन शांतता चर्चेकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे. याचा थेट परिणाम कच्च्या तेलाच्या किमती आणि रुपयाच्या स्थिरतेवर होऊ शकतो.
तणावाचे केंद्र आणि जागतिक ऊर्जा पुरवठा
५ नोव्हेंबर २०२६ रोजी अध्यक्ष Trump यांनी जाहीर केले की, अमेरिकेच्या परवानगीशिवाय इराण कोणत्याही प्रकारचा अण्वस्त्र विकास करू शकणार नाही. पर्शियन आखात, जे जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे, तिथे या वक्तव्यामुळे तणाव निर्माण झाला आहे. कतारच्या मध्यस्थीने इराणने अमेरिकेला प्रस्ताव दिला असला तरी, राजनैतिक मार्ग अद्याप अनिश्चित आहे.
भारतीय बाजारावर परिणाम
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी ही बातमी चिंतेची ठरू शकते. 'स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुज' हा भाग कच्च्या तेलाच्या वाहतुकीसाठी महत्त्वाचा आहे. तिथे तणाव वाढल्यास कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी अस्थिरता येऊ शकते. भारताची तेलाची मोठी आयात लक्षात घेता, तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे आपला व्यापार तूट (Trade Deficit) वाढू शकते, ज्याचा फटका ऑईल मार्केटिंग कंपन्यांना (OMCs) आणि महागाईच्या आकडेवारीला बसू शकतो.
अमेरिकेतील बदललेले राजकीय समीकरण
नोव्हेंबर २०२६ मधील मिड-टर्म निवडणुकीनंतर अमेरिकेच्या काँग्रेसमध्ये डेमोक्रॅट्सचे वर्चस्व निर्माण झाले आहे. यामुळे अध्यक्षीय स्तरावर कोणतीही एकतर्फी लष्करी कारवाई करणे कठीण जाईल, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. त्यामुळेच युद्ध करण्यापेक्षा राजनैतिक चर्चेवर भर दिला जाण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?
येणाऱ्या काळात जागतिक क्रूड ऑईलच्या किमती आणि अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपयाची स्थिरता यावर बारकाईने लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. अबू धाबीमध्ये रशिया-युक्रेन युद्धाबाबत होणारी चर्चा जागतिक बाजाराचे सेंटीमेंट ठरवण्यासाठी महत्त्वाची ठरेल. जोपर्यंत या वाटाघाटींबाबत स्पष्टता येत नाही, तोपर्यंत बाजारात अस्थिरता राहण्याची शक्यता आहे.
