प्रसिद्ध अर्थतज्ज्ञ जेफ्री सॅक्स यांनी भारत आणि चीनला द्विपक्षीय संबंध सुधारण्याचे आवाहन केले आहे. १२-१३ सप्टेंबर २०२६ रोजी नवी दिल्लीत होणाऱ्या BRICS परिषदेपूर्वी, त्यांनी अमेरिकन डॉलरवरील अवलंबित्व कमी करण्यावर भर दिला असून, यामुळे जागतिक व्यापार धोरणांमध्ये मोठे बदल होण्याची शक्यता वर्तवली आहे.
जागतिक राजकारणात नवीन वळण?
अर्थतज्ज्ञ जेफ्री सॅक्स यांच्या मते, भारत आणि चीनने एकमेकांशी संवाद वाढवणे ही काळाची गरज आहे. यामुळे जागतिक स्तरावर एक अधिक स्थिर व्यवस्था निर्माण होऊ शकते. सॅक्स यांचे म्हणणे आहे की, या दोन आशियाई महासत्तांमधील वादामुळे त्याचा फायदा अमेरिकेला होतो. सहकार्याद्वारे दोन्ही देश अमेरिकेच्या 'एकतर्फी' धोरणांना (Unilateralism) आव्हान देऊ शकतात, ज्याचे परिणाम विदेशी भांडवलाच्या प्रवाहावर दिसून येतील.
'डी-डॉलरलायझेशन' (De-dollarization) आणि रिस्क
सॅक्स यांनी अमेरिकन डॉलरच्या जागतिक प्रभावाबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. त्यांनी डॉलरचा वापर 'भू-राजकीय शस्त्र' म्हणून केला जात असल्याचे नमूद केले. BRICS गटाच्या आगामी बैठकीत स्थानिक चलनात व्यवहार करण्याच्या प्रस्तावावर चर्चा होणे अपेक्षित आहे. यामुळे भविष्यात निर्बंधांची भीती कमी होईल आणि देशांची अमेरिकन आर्थिक धोरणांवरील संवेदनशीलता कमी होईल.
भारतापुढील आव्हाने
स्थानिक चलनातील व्यापार आकर्षक वाटत असला, तरी भारतासाठी काही आव्हाने आहेत. चीनसोबतचा भारताचा मोठा 'ट्रेड डेफिसिट' (Trade Deficit) ही एक मुख्य समस्या आहे. अशा परिस्थितीत स्थानिक चलनातील व्यवहार अधिक क्लिष्ट होऊ शकतात, ज्यासाठी मध्यवर्ती बँकांच्या सहकार्याची आणि दीर्घकालीन धोरणांची गरज भासेल. गुंतवणूकदारांचे लक्ष आता नवी दिल्लीत होणाऱ्या शिखर परिषदेतील अधिकृत निवेदनांवर आणि पेमेंट इन्फ्रास्ट्रक्चरबाबतच्या निर्णयांवर केंद्रित असेल.