Pakistan ने Saudi Arabia आणि Turkey सोबत मिळून 'Mecca Joint Defense Agreement' वर स्वाक्षरी केली आहे. Bab el-Mandeb Strait मधील व्यापाराच्या सुरक्षेसाठी झालेला हा करार जागतिक व्यापार आणि भारताच्या इंधन पुरवठा साखळीवर थेट परिणाम करू शकतो.
मध्य पूर्वेतील भूराजकीय समीकरणांत मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. पाकिस्तानने अधिकृतपणे 'Mecca Joint Defense Agreement' अंतर्गत सौदी अरेबियाला लष्करी पाठिंबा देण्याचे मान्य केले आहे. ७ ऑगस्ट रोजी झालेल्या या करारात तुर्कीचाही समावेश असून, या तिन्ही देशांनी आता सामूहिक सुरक्षेचा ढाचा तयार केला आहे. याचा अर्थ, यापैकी कोणत्याही एका देशावर हल्ला झाल्यास तो तिन्ही देशांवरील हल्ला मानला जाईल आणि त्याला एकत्रितपणे प्रत्युत्तर दिले जाईल.
भारतासाठी चिंतेची बाब का?
या युतीचे मुख्य केंद्र 'Bab el-Mandeb Strait' हे आहे, जे लाल समुद्र (Red Sea) आणि गल्फ ऑफ एडनला जोडणारा अत्यंत महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे. जागतिक व्यापाराचा तब्बल १२% माल याच मार्गावरून वाहतूक केला जातो. येमेनी हूती बंडखोरांनी केलेल्या आक्रमक हालचालींमुळे या मार्गावरील व्यापारी जहाजांच्या सुरक्षेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
भारतीय शेअर बाजाराच्या दृष्टीने, या क्षेत्रातील कोणताही तणाव क्रूड ऑइल (Crude Oil) आणि गॅसच्या किमतींवर परिणाम करू शकतो. भारताची मोठी इंधन आयात याच मार्गावरून होते. जर हा मार्ग बाधित झाला किंवा तिथे अस्थिरता वाढली, तर:
- Freight Rates: मालवाहतुकीच्या दरात मोठी वाढ होऊ शकते.
- Insurance: युद्धजन्य परिस्थितीमुळे विमा हप्त्यांमध्ये (Insurance Premiums) वाढ होईल.
- Volatility: कच्च्या तेलाच्या किमतीत अनिश्चितता निर्माण होऊन त्याचा फटका लॉजिस्टिक आणि ऊर्जा क्षेत्रातील कंपन्यांना बसू शकतो.
सध्या ही युती आपली लष्करी कमांड आणि सचिवालय उभारण्याच्या प्राथमिक टप्प्यावर आहे. पाकिस्तान एका बाजूला या कराराचे समर्थन करत असतानाच इराणशीही आपले संबंध टिकवून ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहे, ज्यामुळे या प्रदेशातील शक्ती संतुलन अधिक गुंतागुंतीचे बनले आहे. गुंतवणूकदारांनी आता जागतिक क्रूड ऑइलचे दर आणि सागरी विमा शुल्कातील बदलांकडे बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.