नेपाळमध्ये मुसळधार पावसामुळे भीषण परिस्थिती निर्माण झाली असून **२७** जणांचा मृत्यू झाला आहे. पावसामुळे **३१** पूल उद्ध्वस्त झाले असून, यामुळे भारत-नेपाळ व्यापार आणि लॉजिस्टिक मार्गांवर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
नेपाळमध्ये २४ सप्टेंबरपासून सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे गंभीर पायाभूत सुविधांचे संकट उभे राहिले आहे. 'नॅशनल डिझास्टर रिस्क रिडक्शन अँड मॅनेजमेंट अथॉरिटी'ने दिलेल्या माहितीनुसार, दरडी कोसळणे आणि पुरामुळे वाहतूक व्यवस्था पूर्णपणे विस्कळीत झाली आहे. यात तब्बल ३१ पूल वापरण्यायोग्य राहिलेले नाहीत, तर कालीगंडकीसारख्या महत्त्वाच्या मार्गांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले आहे.
नैसर्गिक आपत्तीची तीव्रता
उत्तर भारताकडून आलेल्या कमी दाबाच्या पट्ट्यामुळे बंगालच्या उपसागरातून आलेल्या आर्द्रतेने हा हाहाकार उडाला आहे. नवलपरासी भागात ५४४ मिमी पेक्षा जास्त, तर कास्कीमध्ये ५०० मिमी पावसाची नोंद झाली आहे. या नैसर्गिक आपत्तीमुळे १,००० हून अधिक कुटुंबांना सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतर करावे लागले असून, २०० हून अधिक घरांचे नुकसान झाले आहे.
व्यापार आणि लॉजिस्टिकवर परिणाम
भारत आणि नेपाळ दरम्यान होणाऱ्या वस्तूंच्या वाहतुकीवर या आपत्तीचा थेट परिणाम झाला आहे. पर्वतीय भागात रस्ते आणि पूल तुटल्यामुळे पुरवठा साखळीत मोठा अडथळा निर्माण झाला आहे. यामुळे मालवाहतुकीचा खर्च वाढण्याची चिन्हे आहेत, कारण आता पर्यायी आणि लांबचे मार्ग निवडावे लागणार आहेत. तसेच, या भागातील जलविद्युत प्रकल्प आणि सुरू असलेल्या बांधकाम प्रकल्पांच्या कामांनाही मोठा फटका बसला आहे.
सरकारी मदत कार्य आणि पुढील आव्हाने
सध्या जाजरकोट, म्याग्दी आणि बागलुंग सारख्या दुर्गम भागात नेपाळी लष्कर आणि पोलिसांच्या मदतीने बचाव कार्य सुरू आहे. मात्र, भविष्यकाळात या पायाभूत सुविधांच्या पुनर्बांधणीचा मोठा खर्च समोर येणार आहे. गुंतवणूकदारांनी या भागातील हवामान बदलाच्या जोखमींचा विचार करणे आवश्यक आहे, कारण पर्वतीय क्षेत्रातील पायाभूत सुविधांचे नियोजन आता अधिक मजबूत असणे गरजेचे झाले आहे.