नेपाळमधील Trishuli-3A जलविद्युत प्रकल्पाच्या बोगद्यात जिवंत असल्याचे संकेत मिळाल्याने बचाव पथकांना दिलासा मिळाला आहे. मात्र, या भीषण नैसर्गिक आपत्तीमुळे देशाची **10%** वीज निर्मिती क्षमता बाधित झाली असून, **$4 ते $5 अब्जांचे** नुकसान झाल्याचा अंदाज आहे.
बचावकार्याला वेग
शुक्रवार, ४ सप्टेंबर रोजी नेपाळच्या Trishuli-3A जलविद्युत प्रकल्पात अडकलेल्या लोकांबाबत सकारात्मक संकेत मिळाले आहेत. बचाव पथकांना बोगद्याच्या आतून मानवी आवाजाचा प्रतिसाद मिळाला असून, नेपाळ लष्कर आणि सशस्त्र पोलीस दल ढिगारा हटवण्याचे काम युद्धपातळीवर करत आहेत.
अर्थव्यवस्थेला मोठा धक्का
या आपत्तीमुळे नेपाळच्या ऊर्जा पायाभूत सुविधांचे मोठे नुकसान झाले आहे. देशाची एकूण वीज निर्मिती क्षमता १०% ने घटली असून, पुन्हा उभारणीसाठी $४ अब्ज ते $५ अब्जांचा खर्च अपेक्षित आहे. हा आर्थिक भार नेपाळच्या भविष्यातील विकासकामांवर मोठा ताण आणणारा आहे.
शेअर बाजारावर परिणाम
या अनपेक्षित संकटाचा फटका Nepal Stock Exchange (NEPSE) ला बसला आहे. विशेषतः जलविद्युत कंपन्या आणि नॉन-लाईफ इन्शुरन्स शेअर्समध्ये मोठी विक्री (Selling Pressure) दिसून येत आहे. कंपन्यांच्या मालमत्तेचे झालेले नुकसान आणि विम्याच्या दाव्यांची मोठी जबाबदारी यामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे.
भविष्यातील आव्हाने
हिमालयीन पट्ट्यात हवामान बदलामुळे उद्भवणाऱ्या अशा संकटांमुळे आता जलविद्युत प्रकल्पांच्या नियोजनावर आणि विम्याच्या नियमांवर पुनर्विचार करण्याची गरज निर्माण झाली आहे. आता मार्केटचे लक्ष सरकारकडून जाहीर होणाऱ्या मदत पॅकेजवर आणि ऊर्जा प्रकल्पांच्या दुरुस्तीच्या timelines कडे असेल.