इराणने अमेरिकेसमोर आपल्या सात अटी मांडल्या असून, जर गोठवलेली मालमत्ता आणि व्यापारावरील निर्बंध हटवले नाहीत, तर लष्करी संघर्षाचा इशारा दिला आहे. या भू-राजकीय तणावाचा थेट परिणाम जागतिक कच्च्या तेलाच्या किमती आणि भारतीय शेअर बाजारावर होऊ शकतो.
तेहरानने कतारच्या मध्यस्थीद्वारे अमेरिकेला सात प्रमुख मागण्या सादर केल्या आहेत. सुप्रीम नॅशनल सिक्युरिटी कौन्सिलने या अटी अंतिम असल्याचे स्पष्ट केले आहे. यामध्ये प्रामुख्याने तातडीने युद्धबंदी, इराणची गोठवलेली आर्थिक मालमत्ता मुक्त करणे आणि सागरी व्यापारावरील नाकेबंदी हटवणे यांचा समावेश आहे. इराणच्या या आक्रमक भूमिकेमुळे पर्शियन आखात आणि ओमानच्या आखातात लष्करी हालचाली वाढल्या आहेत.
भारतीय गुंतवणूकदारांवर काय परिणाम होईल?
१. कच्च्या तेलाच्या किमतीत तेजी: भारत मोठ्या प्रमाणात कच्च्या तेलाची आयात करतो. पर्शियन आखातातील तणावामुळे पुरवठा साखळी विस्कळीत होऊ शकते, ज्यामुळे Brent Crude च्या किमती **१०० डॉलर च्या पुढे जाण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. याचा थेट फटका भारतीय रुपयाच्या मूल्यावर आणि महागाईवर बसेल.
२. ऑईल मार्केटिंग कंपन्या: तेलाच्या किमती वाढल्यास ओएमसी (OMC) कंपन्यांच्या प्रॉफिट मार्जिनवर दबाव वाढू शकतो. तसेच, एअरलाईन्स आणि लॉजिस्टिक क्षेत्रातील कंपन्यांचा इंधनाचा खर्च प्रचंड वाढल्याने त्यांच्या शेअरमध्ये अस्थिरता दिसू शकते.
३. सागरी वाहतूक आणि लॉजिस्टिक: या क्षेत्रातील तणावामुळे शिपिंगचे दर आणि इन्शुरन्स प्रीमियममध्ये वाढ होऊ शकते, ज्याचा परिणाम आयात-निर्यात करणाऱ्या व्यवसायांवर होईल.
बाजारातील अनिश्चिततेच्या काळात गुंतवणूकदार सहसा 'रिस्क-एव्हर्स' (Risk-averse) होतात, ज्यामुळे शेअर बाजारात मोठी घसरण दिसून येते. सध्याची परिस्थिती पाहता, कतार आणि पाकिस्तान यांच्याकडून सुरू असलेल्या चर्चेकडे आणि कच्च्या तेलाच्या दरांकडे गुंतवणूकदारांचे विशेष लक्ष असणे गरजेचे आहे.