इराण आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत्या तणावाचा थेट फटका जागतिक बाजाराला बसला आहे. हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ सुरू असलेल्या संघर्षाने कच्च्या तेलाच्या किमती **$98** प्रति बॅरलपर्यंत पोहोचल्या असून, यामुळे भारतीय शेअर बाजारात चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
इराण आणि अमेरिका यांच्यातील समुद्री संघर्ष सोमवारी अधिक गडद झाला. इराणने अमेरिकन नौदलाच्या जहाजांवर क्षेपणास्त्रे डागली, तर प्रत्युत्तर म्हणून अमेरिकेने M/T Downy, M/T Stark 1 आणि M/T Kylo ही तीन इराणशी संबंधित ऑईल टँकर निकामी केली आहेत. या संघर्षामुळे जागतिक ऊर्जा सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे.
कच्च्या तेलाच्या दरात मोठी वाढ
हॉर्मुझची सामुद्रधुनी ही तेल वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. इराणने या भागात 'मॅरिटाइम एक्सक्लूजन झोन' निर्माण करण्याची धमकी दिल्याने पुरवठा साखळी विस्कळीत होण्याची भीती निर्माण झाली आहे. याचा परिणाम म्हणून ८ सप्टेंबर २०२६ पर्यंत कच्च्या तेलाचे भाव $९८ प्रति बॅरलच्या जवळ पोहोचले आहेत.
भारतीय बाजारावर काय परिणाम होईल?
१. आयात बिल आणि महागाई: भारत मोठ्या प्रमाणावर कच्च्या तेलाची आयात करतो. तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे भारताचे आयात बिल वाढणार आहे, ज्याचा थेट परिणाम रुपयाच्या मूल्यावर आणि महागाईवर होऊ शकतो.
२. व्याजदरांवर मर्यादा: वाढती महागाई पाहता, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ला व्याजदर कमी करण्याबाबत पुनर्विचार करावा लागू शकतो.
३. सेक्टरवर दबाव:
- OMCs: तेलाच्या वाढत्या किमतींचा भार ग्राहकांवर न टाकल्यास सरकारी ऑईल मार्केटिंग कंपन्यांच्या मार्जिनवर मोठा ताण येऊ शकतो.
- एअरलाईन्स आणि लॉजिस्टिक्स: इंधन खर्च वाढल्याने या क्षेत्रातील कंपन्यांच्या नफ्यावर नकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
- पेंट आणि केमिकल: या उद्योगांमध्ये कच्चा माल म्हणून पेट्रोलियम उत्पादनांचा वापर होतो, त्यामुळे त्यांच्या उत्पादन खर्चातही मोठी वाढ होऊ शकते.