अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी यूएनमध्ये इराणविरुद्ध लष्करी कारवाईचे समर्थन केल्याने जागतिक बाजारात खळबळ उडाली आहे. ओर्म्युझच्या सामुद्रधुनीतील तणावामुळे क्रूड ऑइलच्या किमतीत अस्थिरता वाढण्याची शक्यता असून, भारतीय गुंतवणूकदारांनी आता सावध राहण्याची गरज आहे.
युनायटेड नेशन्स जनरल असेंब्लीमध्ये राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणविरोधात घेतलेल्या आक्रमक भूमिकेमुळे मध्यपूर्वेतील राजकीय तणाव अचानक वाढला आहे. या भाषणामुळे इराणचे प्रतिनिधी बाहेर पडल्याने वादाची ठिणगी पडली असून, जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर याचा परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
ओर्म्युझची सामुद्रधुनी आणि भारताची चिंता
जगातील तेलाचा सर्वात महत्त्वाचा मार्ग म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या 'ओर्म्युझच्या सामुद्रधुनी'वर (Strait of Hormuz) सध्या सर्वांचे लक्ष आहे. भारताच्या कच्च्या तेलाच्या आयातीचा मोठा भाग याच मार्गावरून येतो. जर तणाव वाढला आणि पुरवठा साखळीत अडथळे निर्माण झाले, तर जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाचे दर गगनाला भिडू शकतात. यामुळे भारताचे आयात बिल वाढून रुपयावर दबाव येईल आणि देशांतर्गत महागाईही (Inflation) वाढण्याची शक्यता आहे.
गुंतवणूकदारांनी कोणावर लक्ष ठेवावे?
१. ऑइल मार्केटिंग कंपन्या (OMCs): Indian Oil Corporation, BPCL आणि HPCL सारख्या कंपन्यांच्या मार्जिनवर कच्च्या तेलाच्या किमतींचा थेट परिणाम होतो. किमती वाढल्यास या कंपन्यांना इंधनाचे दर संतुलित करताना तारेवरची कसरत करावी लागते.
२. विमान कंपन्या (Aviation Sector): InterGlobe Aviation (IndiGo) आणि SpiceJet सारख्या कंपन्यांसाठी 'एव्हीएशन टर्बाइन फ्युएल' (ATF) हा मोठा खर्च असतो. क्रूड ऑइल महागल्यास या कंपन्यांच्या नफ्यावर मोठा परिणाम होऊ शकतो.
जागतिक बाजारातील हालचाली
केवळ तेलाच्या किमतीच नव्हे, तर या अनिश्चिततेमुळे परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदार (FIIs) सुरक्षित मालमत्तांकडे वळू शकतात, ज्यामुळे भारतीय शेअर बाजारातून पैसा बाहेर पडण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. आता गुंतवणूकदारांनी Brent Crude च्या किमती आणि भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाकडून येणाऱ्या अपडेट्सवर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.