इराणच्या Pickaxe Mountain न्यूक्लियर साइटवर बांधकामाचे काम जोरात सुरू असल्याचे सॅटेलाईट फोटोंमधून समोर आले आहे. अमेरिकेच्या लष्करी इशाऱ्यांमुळे भू-राजकीय तणाव वाढला असून, याचा परिणाम जागतिक बाजारावर आणि क्रूड ऑईलच्या किमतीवर होऊ शकतो.
काय आहे प्रकरण?
मध्य-२०२६ मधील सॅटेलाईट इमेजिंग विश्लेषणातून समोर आले आहे की, इराणच्या नतान्झ जवळ असलेल्या 'Pickaxe Mountain' (Kuh-e Kolang Gaz La) या न्यूक्लियर कॉम्प्लेक्समध्ये बांधकामाला वेग आला आहे. या साइटवर बोगद्यांच्या प्रवेशद्वारांचे मजबुतीकरण आणि रस्ते विस्तारण्याचे काम मोठ्या प्रमाणावर सुरू आहे. सेंटर फॉर स्ट्रॅटेजिक अँड इंटरनॅशनल स्टडीज (CSIS) च्या मते, जरी येथे युरेनियम एनरिचमेंटचे पुरावे नसले, तरी ही फॅसिलिटी ग्रॅनाइट खडकाखाली खोलवर असल्याने लष्करी हल्ल्यांपासून वाचणे कठीण आहे.
गुंतवणूकदारांवर काय परिणाम?
हा भू-राजकीय तणाव जागतिक ऊर्जा सुरक्षा आणि बाजारासाठी चिंतेचा विषय आहे. 'Strait of Hormuz' हा कच्च्या तेलाच्या व्यापाराचा सर्वात महत्त्वाचा मार्ग आहे. जर तिथे लष्करी संघर्ष निर्माण झाला, तर क्रूड ऑईलच्या किमतीत मोठी अस्थिरता येऊ शकते. याचा थेट परिणाम भारताच्या आयात बिलावर (Import Bill) होईल, ज्यामुळे महागाई वाढून कंपन्यांच्या मार्जिनवर ताण येऊ शकतो.
बाजाराचा मूड (Market Sentiment)
भारतीय शेअर बाजारात अशा भू-राजकीय संकटांच्या वेळी सहसा गुंतवणूकदारांमध्ये 'Risk Aversion' पाहायला मिळते. एफआयआय (FII) बाहेर पडणे किंवा सुरक्षित मालमत्तेकडे (Safe-haven assets) कल वाढणे अशा प्रतिक्रिया अपेक्षित आहेत. सध्याच्या स्थितीत, कच्च्या तेलाचा पुरवठा आणि अमेरिका-इराणमधील लष्करी घडामोडींकडे सर्वांचे लक्ष लागलेले असेल. जर तणाव निवळला नाही, तर येणाऱ्या काही आठवड्यांत बाजारात चढ-उतार (Volatility) कायम राहू शकतात.