Hormuz Strait: कच्च्या तेलाचे दर **$109** वर; चीनकडून इराणला मार्ग मोकळा करण्याचे आवाहन

चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी आणि इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांच्यात १६ सप्टेंबर २०२६ रोजी बीजिंगमध्ये उच्चस्तरीय चर्चा झाली. या चर्चेचा मुख्य केंद्रबिंदू ऊर्जा मार्ग सुरक्षित करणे आणि वाढता तणाव कमी करणे हा होता. जागतिक ऊर्जा व्यापारासाठी 'Strait of Hormuz' हा एक अत्यंत संवेदनशील मार्ग आहे, जिथे वारंवार होणाऱ्या अडथळ्यांमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात इंधन दरांची मोठी अस्थिरता दिसून येत आहे.\n\nचीनने इराण आणि अमेरिका या दोन्ही देशांना जून २०२६ मध्ये झालेल्या 'Islamabad Memorandum' या कराराचे पालन करण्याचे आवाहन केले आहे. चीन हा इराणच्या तेलाचा मोठा आयातदार देश असल्याने, मध्यपूर्वेतील संघर्षामुळे त्यांच्या अर्थव्यवस्थेला मोठा धोका निर्माण झाला आहे. या तणावाचा प्रभाव येमेन आणि तांबड्या समुद्रापर्यंत (Red Sea) पसरू नये, यासाठी चीन प्रयत्नशील आहे.\n\n### भारतीय अर्थव्यवस्थेवर होणारा परिणाम\n\nगुंतवणूकदारांसाठी ही बाब चिंतेची आहे. क्रूड ऑईलचे भाव $109 च्या आसपास असल्याने, हा मार्ग बंद राहिल्यास त्याचा परिणाम 'जियोपॉलिटिकल रिस्क प्रीमियम' (Geopolitical Risk Premium) वाढण्यात होतो. यामुळे टँकर्सना लांबचा प्रवास करावा लागतो, ज्यामुळे मालवाहतूक आणि विमा खर्चात मोठी वाढ होते.\n\nभारतासाठी ही परिस्थिती महागाई वाढवणारी ठरू शकते. क्रूड ऑईल महागल्यामुळे आयात बिल वाढते, ज्याचा थेट फटका रुपयाच्या मूल्यावर आणि देशांतर्गत इंधन दरांवर पडतो. लॉजिस्टिक, मॅन्युफॅक्चरिंग आणि ट्रान्सपोर्ट क्षेत्रातील कंपन्यांच्या मार्जिनवर याचा मोठा दबाव येण्याची शक्यता आहे.\n\n### पुढे काय होणार?\n\nयेत्या २४ सप्टेंबर रोजी अमेरिकेत होणारी चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांची भेट या संपूर्ण प्रकरणाला नवी दिशा देऊ शकते. अमेरिकेचे ट्रेझरी सेक्रेटरी स्कॉट बेसेंट यांनी संकेत दिले आहेत की, या बैठकीत इराण आणि चीनमधील आर्थिक संबंधांवरही चर्चा होईल. जर 'Strait of Hormuz' चा मार्ग कायमचा खुला झाला, तर तेलाच्या किमतींवरील दबाव कमी होऊ शकतो, ज्याचे सकारात्मक पडसाद जागतिक इक्विटी आणि कमोडिटी मार्केटमध्ये पाहायला मिळतील.