नेपाळमध्ये आलेल्या भीषण पुरामुळे मोठा विध्वंस झाला असून, त्याचे खापर तिबेटमधील चीनच्या जलविद्युत प्रकल्पांवर फोडले जात आहे. मात्र, चीनने या आरोपांचा इन्कार केला असून हे नैसर्गिक संकट असल्याचे म्हटले आहे.
चीनने २६ ऑगस्ट २०२६ रोजी नेपाळ-चीन सीमेवर आलेल्या विनाशकारी पुराशी त्यांचा कोणताही संबंध नसल्याचे अधिकृतपणे स्पष्ट केले आहे. तिबेटमधील त्यांच्या मोठ्या जलविद्युत प्रकल्पांमुळे हा पूर आल्याचे आरोप चीनने पूर्णपणे फेटाळून लावले आहेत. या नैसर्गिक आपत्तीमुळे जीवितहानी आणि मालमत्तेचे मोठे नुकसान झाले असून, हिमालयातील महाकाय प्रकल्पांच्या सुरक्षेबाबत आता जागतिक स्तरावर चर्चा सुरू झाली आहे.
वैज्ञानिक अहवालाचा निष्कर्ष
बीजिंगमधील अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, पुराचे कारण मानवनिर्मित नसून ते नैसर्गिक आहे. वैज्ञानिक तपासणी आणि प्रादेशिक देखरेख संस्थांच्या मते, हा पूर ग्लेशियर कोसळल्यामुळे किंवा बर्फाच्या दरडी कोसळल्यामुळे आला असावा.
$167.8 अब्ज डॉलर्सचा प्रकल्प वादाच्या भोवऱ्यात
या घटनेमुळे ब्रह्मपुत्रा नदीवरील $167.8 अब्ज डॉलर्सच्या मेगा-डॅम प्रकल्पाकडे सर्वांचे लक्ष वेधले गेले आहे. हा प्रकल्प भूकंपाच्या संवेदनशील पट्ट्यात असल्याने पर्यावरणतज्ज्ञ आणि शेजारील देशांनी यापूर्वीही चिंता व्यक्त केली होती. जरी चीनने हे प्रकल्प उच्च मानकांचे असल्याचे म्हटले असले, तरी भौगोलिकदृष्ट्या अस्थिर भागात असलेल्या अशा प्रकल्पांबद्दलची भीती कायम आहे.
भविष्यातील धोके
मे २०२६ मध्ये नेपाळ आणि चीनमध्ये आपत्ती निवारण आणि माहिती देवाणघेवाणीबाबत चर्चा झाली होती, मात्र या घटनेनंतर डेटा शेअरिंगच्या प्रभावीपणावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. हिमालयातील पर्यावरणीय अस्थिरता आणि भविष्यात तयार होणारे 'बॅरियर लेक्स' (Barrier Lakes) यामुळे खालच्या प्रवाहातील क्षेत्रांना मोठा धोका निर्माण होऊ शकतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.