इराण आणि सौदी अरेबियातील स्फोटांच्या बातम्यांमुळे कच्च्या तेलाच्या दराने पुन्हा एकदा **$100** चा टप्पा ओलांडला आहे. या जागतिक तणावाचा थेट फटका भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या देशांना बसण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
जागतिक बाजारातील खळबळ
इराणमधील 'केशम बेट', 'सिरीक' आणि 'मिनाब' यांसारख्या किनारपट्टीच्या भागात झालेल्या स्फोटांमुळे जागतिक ऊर्जेच्या बाजारपेठेत घबराट पसरली आहे. तसेच सौदी अरेबियातील 'किंग फहाद एअर बेस' जवळही काही घटना घडल्याचे वृत्त आहे. या भू-राजकीय तणावामुळे 'ब्रेंट क्रूड'च्या दरात मोठी वाढ होऊन ते $100 प्रति बॅरलच्या वर गेले आहे.
भारतावर काय होईल परिणाम?
भारत आपल्या गरजेच्या कच्च्या तेलाचा मोठा हिस्सा आयात करतो. तेलाचे दर $100 च्या वर राहिल्यास भारताचे आयात बिल वाढेल, ज्यामुळे 'ट्रेड डेफिसिट'वर दबाव येईल. याचा थेट परिणाम महागाईवर होतो. एव्हिएशन, सिमेंट, केमिकल्स आणि पेंट्स यांसारख्या क्षेत्रांवर याचा नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो, कारण या कंपन्यांच्या उत्पादनाचा खर्च (Input Cost) वाढतो.
हार्मोनझची सामुद्रधुनी आणि पुरवठा साखळी
ज्या भागात या घटना घडल्या आहेत, तिथूनच 'स्ट्रेट ऑफ हार्मोनझ' (Strait of Hormuz) जातो. जगातील तेलाच्या वाहतुकीसाठी हा सर्वात महत्त्वाचा मार्ग आहे. तणाव वाढल्यास जहाजांचा विमा हप्ता (Insurance Premium) महाग होईल, ज्यामुळे वस्तूंच्या किमती आणखी वाढू शकतात.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
सध्याची परिस्थिती 'स्टॅगफ्लेशन'च्या (Stagflation) चिंतेला पुन्हा जिवंत करत आहे. उच्च ऊर्जेचे दर कंपन्यांच्या 'प्रॉफिट मार्जिन'वर पाणी फेरण्याची शक्यता आहे. अशा अस्थिरतेच्या काळात शेअर बाजारात मोठी घसरण पाहायला मिळू शकते, त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी आता कच्च्या तेलाच्या किमती आणि सरकारी धोरणांवर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.