व्हेंचर कॅपिटल फर्म Andreessen Horowitz (a16z) ने दिलेल्या अहवालानुसार, त्यांच्या अलीकडील AI गुंतवणुकीपैकी 44% गुंतवणूक आंतरराष्ट्रीय संस्थापकांनी केली आहे. मात्र, बँक फॉर इंटरनॅशनल सेटलमेंट्स (BIS) ने AI-आधारित पायाभूत सुविधांवरील कर्ज आणि सट्टेबाजीच्या वित्तासंबंधी चिंता व्यक्त केली आहे.
AI स्टार्टअप्समध्ये जागतिक वादळ!
अमेरिकेतील प्रसिद्ध व्हेंचर कॅपिटल फर्म Andreessen Horowitz (a16z) ने आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रातील एका मोठ्या बदलावर प्रकाश टाकला आहे. त्यांच्या मते, AI स्टार्टअप्समध्ये होणाऱ्या गुंतवणुकीत आता अमेरिकेबाहेरील संस्थापकांचे प्रमाण लक्षणीय वाढले आहे. फर्मच्या 'Apps Fund One and Two' मध्ये केलेल्या गुंतवणुकीपैकी तब्बल 44% गुंतवणूक आंतरराष्ट्रीय संस्थापकांनी केली आहे.
जागतिक संधी आणि अमेरिकेतील स्पर्धा
a16z च्या भागीदारांनुसार, हे जागतिक संस्थापक सध्या एका मोठ्या संधीचा फायदा घेत आहेत. अमेरिकेतील स्टार्टअप्स जिथे देशांतर्गत बाजारातच स्पर्धा करत आहेत, तिथे जागतिक कंपन्यांना AI तंत्रज्ञान स्वीकारण्यासाठी वाढत्या दबावाचा सामना करावा लागत आहे. त्यामुळे, आंतरराष्ट्रीय संस्थापकांना त्यांच्या देशांतील कंपन्यांना AI सोल्युशन्स पुरवण्याची मोठी बाजारपेठ मिळत आहे.
याशिवाय, सिलिकॉन व्हॅलीमध्ये उच्च दर्जाच्या AI इंजिनिअरिंग टॅलेंटसाठी (Talent) असलेली स्पर्धा आणि वाढता खर्च यामुळे गुंतवणूकदार आता युरोपसारख्या प्रदेशांतील जागतिक टॅलेंट पूलकडे वळत आहेत.
आर्थिक जोखमीचा इशारा
AI स्टार्टअप्सच्या या जागतिक विस्ताराबाबत आशावाद असला तरी, AI गुंतवणुकीच्या व्यापक परिस्थितीवर आता प्रश्नचिन्ह निर्माण होत आहे. बँक फॉर इंटरनॅशनल सेटलमेंट्स (BIS) ने AI पायाभूत सुविधा आणि संगणकीय क्षमतेसाठी वापरल्या जाणाऱ्या कर्जाच्या प्रचंड रकमेबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. कंपन्या, चिप उत्पादक आणि AI स्टार्टअप्स यांच्यात भांडवलाचा एक चक्रव्यूह तयार होत आहे, ज्यामुळे नफ्याच्या अवास्तव अपेक्षा वाढू शकतात.
मोठा भांडवली खर्च (Capital Expenditure) डेटा सेंटर्स उभारण्यासाठी आणि मोठे मॉडेल्स प्रशिक्षित करण्यासाठी केला जात आहे. त्यामुळे, ही वाढ केवळ कर्जावर आधारित आहे की नफ्यावर, याबद्दल चिंता व्यक्त केली जात आहे. जर AI गुंतवणुकीतून अपेक्षित नफा मिळाला नाही, तर बाजारात आर्थिक अस्थिरता निर्माण होऊ शकते.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे
गुंतवणूकदारांनी नफा मिळवून देणारे AI ॲप्लिकेशन्स आणि केवळ सट्टेबाजीच्या निधीवर (Speculative Funding) अवलंबून असलेले प्रकल्प यांच्यात फरक करणे महत्त्वाचे ठरेल. जागतिक व्याजदर आणि कंपन्यांकडून होणारा खर्च यावर या वाढीची शाश्वतता (Sustainability) अवलंबून असेल. प्रमुख तंत्रज्ञान कंपन्यांचे भविष्यातील कमाई अहवाल (Earnings Reports) या खर्चाचे रूपांतर दीर्घकालीन नफ्यात होत आहे की नाही, याचे पहिले संकेत देतील.
