सध्याच्या कठीण काळात अनेक आयटी कंपन्या कर्मचारी कपात करत असताना, Zoho ने मात्र वेगळा मार्ग निवडला आहे. कंपनीचे संस्थापक Sridhar Vembu यांनी ले-ऑफ टाळून कर्मचाऱ्यांना री-ट्रेनिंग (Retraining) देण्याचा निर्णय घेतला असून, एआय (AI) च्या वाढत्या खर्चाशी जुळवून घेण्यासाठी सॅलरी हाईकमध्येही काही काळासाठी कपात केली आहे.
सॉफ्टवेअर क्षेत्रात सध्या सुरू असलेल्या कर्मचारी कपातीच्या लाटेत Zoho Corporation ने एक वेगळा आणि धाडसी निर्णय घेतला आहे. कंपनीने कर्मचाऱ्यांना कामावरून कमी करण्याऐवजी, त्यांना नवीन उत्पादनांवर काम करण्यासाठी प्रशिक्षित करण्याचा (Retraining) निर्णय घेतला आहे. विशेषतः आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (AI) वापरासाठी लागणारा वाढता खर्च पेलण्यासाठी कंपनीने हे पाऊल उचलले आहे.
आर्थिक आव्हाने आणि व्यवस्थापन
Zoho चे संस्थापक Sridhar Vembu यांनी स्पष्ट केले की, सर्व्हरच्या किमती 4 पटीने वाढल्या आहेत, ज्याचा थेट परिणाम कंपनीच्या नफ्यावर (Profit Margins) होत आहे. हा खर्च भरून काढण्यासाठी कंपनीने दोन महत्त्वाचे निर्णय घेतले आहेत:
- सॅलरी फ्रीझ: वार्षिक पगारवाढीवर तात्पुरती स्थगिती.
- मार्केटिंग खर्च: अनावश्यक जाहिराती आणि मार्केटिंगवरील खर्चात कपात.
बूस्ट्राप्ड मॉडेलचे वेगळेपण
इतर टेक कंपन्यांच्या तुलनेत Zoho ही एक 'बूस्ट्राप्ड' कंपनी आहे, म्हणजेच ती बाहेरील व्हेंचर कॅपिटलवर अवलंबून न राहता स्वतःच्या उत्पन्नातून वाढली आहे. यामुळे कंपनीला त्रैमासिक निकालांच्या दबावाखाली न येता दीर्घकालीन स्थिरतेचा विचार करणे शक्य होते. मात्र, कर्मचाऱ्यांच्या पगारवाढीवर लावलेल्या ब्रेकमुळे भविष्यात टॅलेंट टिकवून ठेवण्याचे मोठे आव्हान कंपनीसमोर असेल.
गेल्या 18 महिन्यांपासून कंपनीने आपला कर्मचारी वर्ग स्थिर ठेवला आहे. आता प्रश्न हा आहे की, ही 'री-ट्रेनिंग' रणनीती कंपनीला भविष्यातील स्पर्धेत टिकवून ठेवण्यास कितपत यशस्वी ठरते आणि याचा कर्मचाऱ्यांच्या निष्ठेवर काय परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.