NewsGuard च्या ताज्या अहवालानुसार, अमेरिकेतील निवडणुकांदरम्यान X च्या 'कम्युनिटी नोट्स' फिचरकडून **93.1%** चुकीच्या माहितीला (Misinformation) आळा घालण्यात अपयश आले आहे. यामुळे सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मच्या कंटेंट मॉडरेशनच्या धोरणांवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
X च्या क्राउडसोर्स्ड फॅक्ट-चेकिंग सिस्टीमवर, ज्याला 'कम्युनिटी नोट्स' म्हणून ओळखले जाते, आता मोठ्या प्रमाणावर टीका होत आहे. ऑक्टोबर 2026 मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या NewsGuard च्या अहवालाने प्लॅटफॉर्मच्या कंटेंट मॉडरेशन धोरणातील त्रुटी चव्हाट्यावर आणल्या आहेत.\n\nपारंपारिक आणि केंद्रीकृत मॉडरेशनला पर्याय म्हणून 'कम्युनिटी नोट्स' सादर करण्यात आले होते. मात्र, अत्यंत ध्रुवीकरण झालेल्या राजकीय विषयांवर ही सिस्टीम कुचकामी ठरत असल्याचे या अभ्यासातून दिसून आले आहे. चुकीची माहिती पसरवणाऱ्या पोस्ट्स लाखो लोकांपर्यंत पोहोचूनही त्याकडे दुर्लक्ष झाले, जे फॅक्ट-चेकिंगसाठी केवळ युजर-सहमतीवर अवलंबून राहण्याच्या पद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करते.\n\nअहवालात नमूद केल्याप्रमाणे, खुद्द मालक Elon Musk यांच्या खात्यावरून शेअर करण्यात आलेल्या काही माहितीमध्येही तथ्य नव्हते, ज्याकडे सिस्टीमने पूर्णपणे दुर्लक्ष केले. टीकाकारांचे म्हणणे आहे की, ही सिस्टीम पूर्वग्रहदूषित असू शकते आणि यात प्रभावी मॉडरेशनसाठी आवश्यक असलेल्या संरक्षक भिंतींची (Guardrails) कमतरता आहे.\n\nतंत्रज्ञान क्षेत्रात सध्या अशा कम्युनिटी-आधारित मॉडरेशनकडे कल वाढत आहे. उदाहरणादाखल, Meta ने देखील काही थर्ड-पार्टी फॅक्ट-चेकिंग प्रोग्राम्सपासून दूर जाण्याचा निर्णय घेतला आहे. मात्र, X च्या सध्याच्या कामगिरीमुळे प्रोफेशनल मॉडरेशन सोडून युजर-आधारित सिस्टीम स्वीकारणे किती जोखमीचे ठरू शकते, हे स्पष्ट झाले आहे.\n\nआगामी काळात सोशल मीडिया कंपन्यांवर चुकीची माहिती रोखण्यासाठी नियामकांचा दबाव वाढणार आहे. जर मॉडरेशन सिस्टीम प्रभावी ठरली नाही, तर कंपन्यांना सरकारी दंड आणि वापरकर्ते तसेच जाहिरातदारांच्या विश्वासाला मुकण्याच्या मोठ्या जोखमीचा सामना करावा लागेल. त्यामुळेच, येणाऱ्या तिमाहींमध्ये या कंपन्या आपल्या धोरणांमध्ये काय बदल करतात, याकडे गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असेल.
