Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta आणि Oracle सारख्या दिग्गज टेक कंपन्यांनी शेअरहोल्डर्सना मिळणारा परतावा १५ वर्षांच्या नीचांकी पातळीवर आणला आहे. एआय (AI) इन्फ्रास्ट्रक्चरवर होणाऱ्या प्रचंड खर्चामुळे बायबॅक आणि डिव्हिडंडमध्ये मोठी कपात करण्यात आली असून, आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष केवळ प्रॉफिट ग्रोथवर केंद्रित झाले आहे.
जगातील बड्या टेक कंपन्यांनी गेल्या अनेक वर्षांपासून शेअरहोल्डर्सवर पैशांचा वर्षाव केला होता, मात्र आता हे चित्र बदलले आहे. २०२६ च्या पहिल्या नऊ महिन्यांत Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta आणि Oracle सारख्या कंपन्यांनी केवळ ९.३% कॅश आपल्या गुंतवणूकदारांना दिली आहे. गेल्या वर्षी हा आकडा २७.४% होता. ही १५ वर्षांतील सर्वात मोठी घसरण आहे.
एआय (AI) वर खर्च आणि वाढते आव्हान
या कंपन्या सध्या डेटा सेंटर्स उभारण्यासाठी आणि एआय हार्डवेअर खरेदी करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर भांडवल खर्च करत आहेत. या कंपन्यांनी मिळवलेले ऑपरेटिंग कॅश $५४२.९ अब्ज असताना, कॅपिटल प्रोजेक्ट्सवर त्यांनी $५५६.९ अब्ज खर्च केले आहेत. याचा अर्थ असा की, गेल्या वर्षी $१४३.५ अब्ज सरप्लस असणारी ही कॅश परिस्थिती आता $१४ अब्ज तुटीवर (Deficit) आली आहे.
बायबॅकमध्ये ८३% ची मोठी कपात
एका काळी शेअर बायबॅकच्या मदतीने या कंपन्या शेअरची किंमत कृत्रिमरित्या टिकवून ठेवत असत. पण आता बायबॅकमध्ये ८३% घट होऊन ते $१३.६ अब्जवर आले आहेत. Amazon ने २०२२ पासून बायबॅक बंद केले आहेत, तर Alphabet आणि Meta ने ही प्रक्रिया तात्पुरती थांबवली आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
आता गुंतवणूकदारांना सावध राहण्याची गरज आहे. बायबॅकचा आधार नसल्यामुळे, कंपन्यांना आता केवळ आपल्या खऱ्या नफ्यातून (Organic Profit) परफॉर्मन्स दाखवावा लागेल. याव्यतिरिक्त, डेटा सेंटरच्या डेप्रिसिएशनचा (Depreciation) फटका कंपनीच्या नेट प्रॉफिटला आगामी तिमाहींमध्ये बसू शकतो.
भारतीय गुंतवणूकदारांवर काय परिणाम?
FANG+ ETFs किंवा Nasdaq-100 मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्या भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी आता 'सेफ्टी' पेक्षा 'ग्रोथ' महत्त्वाचा ठरला आहे. जर एआयवर केलेला खर्च नफ्यात परावर्तित झाला नाही, तर या शेअर्समध्ये मोठी अस्थिरता पाहायला मिळू शकते.