UN चे सरचिटणीस António Guterres यांनी Artificial Intelligence (AI) च्या अनियंत्रित विकासावर गंभीर इशारा दिला आहे. जागतिक स्तरावर कडक नियम लागू करण्याच्या मागणीमुळे टेक कंपन्यांमध्ये मतभेद निर्माण झाले असून, त्याचा परिणाम भविष्यातील गुंतवणुकीवर होऊ शकतो.
जागतिक स्तरावर कडक नियमांची मागणी
संयुक्त राष्ट्रांचे (UN) सरचिटणीस António Guterres यांनी १६ सप्टेंबर २०२६ रोजी जागतिक स्तरावर AI साठी सुरक्षितता मानके (Safety Guardrails) लागू करण्याचे आवाहन केले आहे. त्यांच्या मते, सध्या ज्या वेगाने AI चा विकास होत आहे, त्याकडे जगाचे दुर्लक्ष होत असून ही 'खाईकडे जाणारी स्पर्धा' (Race to the bottom) ठरू शकते. यामुळे सामाजिक आणि आर्थिक प्रणालींचे अपरिमित नुकसान होण्याचा धोका त्यांनी वर्तवला आहे.
टेक दिग्गज दोन गटांत विभागले
या प्रस्तावामुळे टेक उद्योगामध्ये दोन गट पडले आहेत:
- संयमित विकासाचा आग्रह: Anthropic, OpenAI आणि xAI सारख्या कंपन्या सुरक्षेसाठी विकास प्रक्रियेत शिस्त असावी या मताच्या आहेत.
- नवाचाराला प्राधान्य: Meta चे CEO Mark Zuckerberg यांनी मात्र कठोर नियमांचा विरोध केला आहे. त्यांच्या मते, अतिरिक्त नियंत्रणामुळे नवनवीन प्रयोग आणि विकासाला लगाम बसेल.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहेत धोके?
Microsoft, Alphabet (Google), Meta आणि NVIDIA सारख्या कंपन्या सध्या या क्षेत्रात आघाडीवर आहेत. जर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कठोर नियम लागू झाले, तर खालील परिणाम पाहायला मिळू शकतात:
- वाढता खर्च (Compliance Costs): कंपन्यांना सुरक्षा मानके पाळण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करावी लागेल.
- विलंब (Product Delays): कडक नियमांमुळे नवीन उत्पादने लाँच करण्यात विलंब होऊ शकतो.
- Geopolitical तणाव: अमेरिका आणि चीनमधील संघर्षामुळे जागतिक स्तरावर एकसमान नियम लागू होणे कठीण आहे, ज्यामुळे कंपन्यांना वेगवेगळ्या देशांत वेगवेगळ्या नियमावलीनुसार काम करावे लागू शकते.
सध्या अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांनीही या अतिरिक्त देखरेखीला विरोध दर्शविला आहे, कारण त्याचा परिणाम देशाच्या स्पर्धात्मक क्षमतेवर होऊ शकतो. गुंतवणूकदारांनी आता या टेक कंपन्या स्वतःच्या अंतर्गत सुरक्षा धोरणांमध्ये काय बदल करतात आणि जागतिक नियामक मंडळे काय भूमिका घेतात, याकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे.