टेस्ला (Tesla) कंपनीला नेवाडा ट्रान्सपोर्टेशन अथॉरिटीकडून (Nevada Transportation Authority) रोबोटॅक्सी (Robotaxi) चालवण्यासाठी अत्यंत मर्यादित परवानगी मिळाली आहे. टेस्लाने मागवलेल्या ५,००० ऐवजी फक्त १० गाड्यांना परवानगी देण्यात आली आहे. यामुळे सेल्फ-ड्रायव्हिंग (Self-driving) गाड्यांच्या विस्तारातील मोठ्या नियामक अडचणी समोर येत आहेत.
टेस्लाच्या मोठ्या योजनेला फटका
टेस्ला (Tesla) कंपनीने नेवाडामध्ये (Nevada) आपल्या रोबोटॅक्सी (Robotaxi) सेवेचा मोठ्या प्रमाणावर विस्तार करण्याची योजना आखली होती. कंपनीने ५,००० गाड्यांसाठी परवानगी मागितली होती, परंतु नेवाडा ट्रान्सपोर्टेशन अथॉरिटीने (Nevada Transportation Authority) यावर पाणी फेरले आहे. अथॉरिटीने फक्त १० गाड्यांना परवानगी दिली आहे, जी टेस्लाच्या मागणीपेक्षा खूपच कमी आहे. या निर्णयामुळे सेल्फ-ड्रायव्हिंग (Self-driving) वाहनांच्या भविष्याबद्दल मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
कडक नियम आणि मर्यादा
या परवान्यासोबत अनेक अटी जोडण्यात आल्या आहेत. टेस्लाच्या गाड्यांना पूर्णपणे स्वायत्त (Autonomous) न मानता, त्या चालवण्यासाठी मानवी देखरेख (Human Supervision) असणे बंधनकारक आहे. तसेच, या गाड्या फक्त लास वेगास स्ट्रिप (Las Vegas Strip) परिसरापुरत्या मर्यादित असतील आणि त्यांची कमाल गती ४५ mph (सुमारे ७२ किमी/तास) इतकीच असेल. यासोबतच, विमानतळासारख्या महत्त्वाच्या ठिकाणी या टॅक्सींना सेवा देण्यास मनाई करण्यात आली आहे.
हे नियम दर्शवतात की नियामक मंडळे (Regulators) स्वायत्त वाहनांच्या सुरक्षिततेवर आणि वाहतूक व्यवस्थापनावर जास्त भर देत आहेत. गुंतवणूकदारांसाठी, कंपनीच्या विस्ताराच्या योजना आणि प्रत्यक्षात मिळणारी परवानगी यातील तफावत स्पष्ट झाली आहे. यामुळे सेल्फ-ड्रायव्हिंग गाड्यांचे मोठे नेटवर्क तयार होण्याची प्रक्रिया हळूहळू होईल, असे संकेत मिळत आहेत.
स्पर्धेत कोण पुढे?
नेवाडामध्ये सेल्फ-ड्रायव्हिंग वाहनांचे क्षेत्र स्पर्धात्मक बनत चालले आहे. टेस्ला जिथे या मर्यादित परवानग्यांमध्ये काम करत आहे, तिथे इतर कंपन्यांनी वेगळी जागा निर्माण केली आहे. उदाहरणार्थ, Amazon च्या Zoox कंपनीकडे १०० गाड्यांपर्यंत परवानगी आहे आणि त्यांनी यापूर्वीच व्यावसायिक भाडे सेवा सुरू केली आहे. यामुळे, कमी निर्बंध असलेल्या परवानग्या असलेल्या स्पर्धकांना लास वेगासमधील सुरुवातीच्या मार्केटमध्ये फायदा मिळण्याची शक्यता आहे.
गुंतवणूकदारांना तंत्रज्ञान आणि नियामक मंजुरी यांच्यातील तफावत कशी हाताळली जाते यावर लक्ष ठेवावे लागेल. या क्षेत्रापुढील सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे सॉफ्टवेअरची पडताळणी आणि सुरक्षिततेचे पुरावे सादर करणे, जे राज्य अधिकाऱ्यांना आवश्यक आहेत. जसा नियामक दृष्टिकोन केस-बाय-केस (Case-by-case) आधारावर पुढे जाईल, तसतसे मोठ्या परवानग्या मिळवण्याची क्षमता कंपन्यांसाठी महत्त्वाची ठरेल.