टेक क्षेत्रातील 'रिटर्नशिप्स': करिअर ब्रेकमधून परतणाऱ्यांसाठी नवी संधी!

नोकरभरतीत बदल

तंत्रज्ञान क्षेत्रात (Technology Sector) प्रतिभा शोधण्याच्या पद्धतींमध्ये मोठा बदल होत आहे. 'रिटर्नशिप्स' नावाचे नवीन कार्यक्रम लोकप्रिय होत आहेत. हे कार्यक्रम अशा व्यावसायिकांना नोकरीत परत येण्यास मदत करतात ज्यांनी काही काळ कामातून विश्रांती घेतली होती. मௌनिका चिन्नम यांचे उदाहरण याचे उत्तम उदाहरण आहे. ऑगस्ट २०२४ मध्ये, ७ वर्षांच्या ब्रेकनंतर त्या एका नामांकित कंपनीत बिझनेस डेव्हलपमेंट लीड म्हणून रुजू झाल्या. त्यांच्यासारख्या अनेक अनुभवी लोकांना परत कामावर घेण्यासाठी कंपन्या आता नवीन मार्ग शोधत आहेत.

कंपन्यांचा दृष्टिकोन

पूर्वी, टेक कंपन्यांमध्ये करिअर ब्रेक घेतलेल्या लोकांना संधी मिळणे कठीण होते. मात्र, आता कंपन्यांना हे जाणवले आहे की कौटुंबिक किंवा वैयक्तिक कारणांमुळे घेतलेला ब्रेक म्हणजे व्यावसायिक कौशल्यांचा अभाव नव्हे. अशा 'री-एंट्री' (Re-entry) प्रोग्राममुळे कंपन्यांना नवीन कर्मचारी शोधण्यात आणि त्यांना तयार करण्यात लागणारा खर्च कमी करता येतो. यामुळे कंपन्या अनुभवी लोकांचे व्यवस्थापकीय आणि संवाद कौशल्ये (Soft Skills) वापरू शकतात आणि त्यांना तांत्रिकदृष्ट्या अद्ययावत राहण्यास मदत करू शकतात.

कौशल्ये आणि अनुभव यांचा समतोल

तंत्रज्ञान क्षेत्रात कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence) आणि नवीन डेव्हलपमेंट टूल्समुळे (Development Tools) कौशल्यांची गरज वेगाने बदलत आहे. त्यामुळे, कामावर परत येणाऱ्या व्यावसायिकांना त्यांचे कौशल्ये कालबाह्य झाल्यासारखे वाटू शकते. यावर मात करण्यासाठी, अनेक कंपन्या 'इंटर्नशिप' (Internship) किंवा 'मेंटरशिप' (Mentorship) आधारित भूमिकांपासून सुरुवात करतात. मௌनिका चिन्नम यांनीही इंटर्नशिपद्वारे आपली क्षमता सिद्ध केली आणि नंतर पूर्णवेळ नेतृत्व पद मिळवले. हा टप्प्याटप्प्याने होणारा दृष्टिकोन कंपन्यांसाठी आणि कर्मचाऱ्यांसाठी फायदेशीर ठरतो.

मानवी भांडवल धोरणांचे महत्त्व

कर्मचारी विविधतेवर (Workforce Diversity) लक्ष केंद्रित करणारी आणि अशा 'री-एंट्री' कार्यक्रमांना प्रोत्साहन देणारी कंपन्या अधिक परिपक्व मानली जातात. अशा कंपन्यांमध्ये कर्मचाऱ्यांची टिकून राहण्याची शक्यता जास्त असते आणि त्यांना दीर्घकाळ स्थिरता मिळते. गुंतवणूकदारांसाठी, जे केवळ तिमाही निकालांवर लक्ष केंद्रित करत नाहीत, त्यांच्यासाठी अशा कंपन्या अधिक आकर्षक ठरतात. कुशल आणि विविध प्रतिभेच्या लोकांना सामावून घेण्याची क्षमता कंपन्यांसाठी एक स्पर्धेचा फायदा ठरू शकते, कारण कुशल मनुष्यबळाची किंमत हा कंपन्यांच्या खर्चाचा एक मोठा भाग असतो.

भविष्यातील कल

भविष्यात, अशा 'रिटर्नशिप' कार्यक्रमांची अंमलबजावणी कोणत्या स्तरावर होते यावर लक्ष ठेवावे लागेल. या योजना केवळ काही मोजक्या एचआर (HR) प्रयोगांपुरत्या मर्यादित राहतात की त्या सर्वसामान्य व्यवस्थापन धोरणे बनतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. यामुळे येत्या काळात कंपन्यांची उत्पादकता आणि नोकरभरतीचा खर्च यावर मोठा परिणाम होऊ शकतो.