Swiggy च्या शेअरहोल्डर्सनी मोठा निर्णय घेतला आहे. कंपनीतील परदेशी गुंतवणुकीची मर्यादा **49.5%** पर्यंत खाली आणली आहे. यामुळे Swiggy आता 'भारतीय मालकीची' कंपनी म्हणून ओळखली जाईल, ज्याचा फायदा Instamart च्या व्यवसायाला होणार आहे. मात्र, या बातमीनंतरही कंपनीच्या शेअरमध्ये **1%** पेक्षा जास्त घसरण दिसून आली.
Swiggy चा मोठा निर्णय: आता 'मेड इन इंडिया'
Swiggy च्या १३ व्या वार्षिक सर्वसाधारण सभेत (AGM) शेअरहोल्डर्सनी एक महत्त्वपूर्ण ठराव मंजूर केला आहे. यानुसार, कंपनीतील परदेशी गुंतवणुकीची एकूण मर्यादा 49.5% निश्चित करण्यात आली आहे. तब्बल 99.9996% मतदारांनी या ठरावाला पाठिंबा दिला. या निर्णयामुळे Swiggy आता फॉरेन एक्सचेंज मॅनेजमेंट ऍक्ट (FEMA) अंतर्गत 'भारतीय मालकीची आणि नियंत्रित' (Indian-owned and controlled) कंपनी म्हणून गणली जाईल. कंपनीच्या भविष्यातील कामकाजासाठी आणि व्यवसाय धोरणांसाठी हे बदल खूप महत्त्वाचे आहेत.
Instamart साठी धोरणात्मक बदल
या बदलामागचे मुख्य कारण म्हणजे Swiggy ला आपल्या क्विक कॉमर्स युनिट, Instamart, चालवण्यासाठी अधिक स्वातंत्र्य मिळेल. यापूर्वी, जास्त परदेशी गुंतवणूक असल्यामुळे Swiggy प्रामुख्याने एका मार्केटप्लेसप्रमाणे काम करत होती, जी ग्राहकांना विक्रेत्यांशी जोडत असे. आता भारतीय मालकीचा दर्जा मिळाल्याने, कंपनी इन्व्हेंटरी-लेड मॉडेलकडे (inventory-led model) वळू शकते. या मॉडेलमध्ये, कंपनी स्वतःची इन्व्हेंटरी ठेवू शकेल आणि त्याचे व्यवस्थापन करू शकेल. यामुळे पुरवठा साखळीवर (supply chain) चांगले नियंत्रण मिळेल आणि भविष्यात नफा वाढण्यास मदत होईल. Blinkit सारख्या स्पर्धकांचीही अशीच रणनीती आहे, जी Zomato च्या अंतर्गत चालते.
बाजारात संमिश्र प्रतिक्रिया
जरी कंपनी या बदलाकडे एक धोरणात्मक यश म्हणून पाहत असली, तरी शेअर बाजारात बुधवार, १९ ऑगस्ट २०२६ रोजी सावध प्रतिक्रिया दिसून आली. ट्रेडिंग सत्रादरम्यान Swiggy च्या शेअरमध्ये 1% पेक्षा जास्त घट झाली आणि तो सुमारे ₹270.95 वर स्थिरावला. या घसरणीमुळे असे दिसून येते की गुंतवणूकदार या बदलाच्या दीर्घकालीन संभाव्यतेकडे लक्ष देत असले, तरी कंपनीसमोरील तात्काळ आव्हानांचाही विचार करत आहेत. क्विक कॉमर्स क्षेत्रात Zomato आणि Zepto सारख्या प्रतिस्पर्धकांशी तीव्र स्पर्धेमुळे कंपनीवर सतत दबाव आहे. तसेच, Swiggy ने निव्वळ तोटा कमी करण्याचे प्रयत्न केले असले तरी, वाढ आणि विपणनासाठी भांडवलाची आवश्यकता आहे आणि इन्व्हेंटरी-लेड मॉडेलमध्ये बदल करण्याचे स्वतःचे ऑपरेशन्सचे धोके आहेत.
नियमांच्या पूर्ततेकडे वाटचाल
नवीन दर्जा प्राप्त करण्यासाठी, Swiggy ला आपल्या आर्टिकल्स ऑफ असोसिएशनमध्ये (Articles of Association) बदल करणे आवश्यक होते. यात बोर्ड नॉमिनेशन अधिकार (board nomination rights) आणि निर्णय प्रक्रिया देशांतर्गत नियंत्रणाच्या आवश्यकतांशी जुळतील याची खात्री केली गेली. कंपनी या दिशेने काही काळापासून प्रयत्न करत होती, मे महिन्यात मालकी संरचनेत बदल करण्याचा पूर्वीचा प्रयत्न अयशस्वी ठरला होता. जुलै २०२६ च्या सुरुवातीला, परदेशी गुंतवणूक 49.76% होती, म्हणजेच आता कंपनीला नवीन 49.5% मर्यादेखाली राहण्यासाठी हा आकडा किंचित कमी करावा लागेल.
गुंतवणूकदारांनी येणाऱ्या तिमाहीत या इन्व्हेंटरी-लेड रणनीतीच्या अंमलबजावणीवर लक्ष ठेवावे. कंपनी आपल्या नवीन इन्व्हेंटरी मॉडेलच्या लॉजिस्टिक्स आणि वर्किंग कॅपिटलची (working capital) गरज किती प्रभावीपणे व्यवस्थापित करते आणि या बदलामुळे तीव्र स्पर्धेचा सामना करताना बाजारातील हिस्सा परत मिळवण्यास किंवा आर्थिक मार्जिन सुधारण्यास मदत होते का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.