कॉलेजची पदवी आता पुरेशी उरली नाही! AI युगातील नोकऱ्यांसाठी विद्यार्थी आता थेट EdTech कंपन्यांच्या सर्टिफिकेशन कोर्सकडे वळत आहेत. Simplilearn आणि upGrad सारख्या कंपन्यांच्या मागणीत चक्क तिप्पट वाढ झाली आहे.
पारंपारिक चार वर्षांच्या डिग्रीची विश्वासार्हता सध्या धोक्यात आली आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (AI) वेगवान विकासामुळे विद्यापीठांचा अभ्यासक्रम काळाच्या मागे पडत असल्याची भावना विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण झाली आहे. यातूनच विद्यार्थी आता EdTech प्लॅटफॉर्मचा आधार घेत आहेत.
संस्थात्मक मागणीत मोठी उसळी
EdTech कंपन्यांना आता कॉर्पोरेट आणि शैक्षणिक संस्थांकडून मोठी मागणी मिळत आहे. Simplilearn ने सप्टेंबर २०२६ पर्यंत आपल्या कोर्सेसच्या मागणीत तब्बल २५०% वाढ नोंदवली आहे. तसेच, upGrad आणि IIT Kharagpur यांच्या भागीदारीतील AI प्रोग्राममध्ये तिमाही-दर-तिमाही ३ पट (3x) वाढ झाली आहे. महत्त्वाची बाब म्हणजे, २०२५ मध्ये अमेरिकन विद्यापीठांमधील संगणक शास्त्र (Computer Science) प्रवेशांत ८% पेक्षा जास्त घट झाली आहे.
शिक्षण आणि नोकरीमधील दरी
सध्याच्या नोकरीच्या बाजारात सिद्धांतापेक्षा प्रॅक्टिकल स्किल्सला महत्त्व आहे. आकडेवारीनुसार, केवळ २५% विद्यार्थी विद्यापीठातून AI स्किल्स शिकत आहेत, तर ५१% विद्यार्थी YouTube आणि ४८% विद्यार्थी स्वतःच्या प्रयोगांतून हे तंत्रज्ञान शिकत आहेत. मात्र, या अनौपचारिक पद्धतींमुळे विद्यार्थ्यांची दिशाभूल होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
भविष्यातील आव्हान
आता EdTech कंपन्या आपल्या बिझनेस मॉडेलमध्ये बदल करत आहेत. Coursera सारख्या प्लॅटफॉर्म्सद्वारे विद्यापीठांमध्येच इंडस्ट्री-सर्टिफाइड मॉड्यूल्स समाविष्ट केले जात आहेत. गुंतवणूकदारांसाठी हे मॉडेल्स किती शाश्वत ठरतात आणि कंपन्या या 'मायक्रो-क्रेडेंशियल्स'ना किती महत्त्व देतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. जर अशा कोर्सेसची संख्या प्रमाणाबाहेर वाढली, तर त्यांच्या गुणवत्तेवर आणि मान्यतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण होऊ शकते.