भारतात स्मार्टफोनच्या किमतीत २०२६ च्या दुसऱ्या तिमाहीत **१६%** वाढ झाली आहे. जागतिक स्तरावर मेमरी चिप्सच्या किमती भडकल्याचा फटका बसला असून, बजेट फोनच्या विक्रीत मोठी घट दिसून येत आहे.
महागाईचा स्मार्टफोन मार्केटवर फटका
भारतीय स्मार्टफोन मार्केट सध्या मोठ्या महागाईच्या चक्रात अडकले आहे. २०२६ च्या दुसऱ्या तिमाहीत सरासरी विक्री किंमत (ASP) विक्रमी ३१८ डॉलर्सवर पोहोचली आहे. या दरवाढीचे मुख्य कारण म्हणजे जागतिक बाजारात DRAM आणि NAND मेमरी चिप्सचा तुटवडा. एआय (AI) डेटा सेंटर्ससाठी या चिप्सची मागणी प्रचंड वाढल्याने स्मार्टफोन कंपन्यांसाठी कच्च्या मालाचा खर्च वाढला आहे. त्यातच रुपयाच्या घसरणीमुळे आयात खर्च अधिकच महाग झाला आहे.
बजेट आणि मिड-रेंज मार्केटवर मंदीची सावली
या दरवाढीचा सर्वात मोठा फटका सर्वसामान्यांना बसला आहे:
- १०,००० रुपयांखालील बजेट फोनच्या किमतीत तब्बल ३२% वाढ झाली आहे, ज्यामुळे या सेगमेंटमधील विक्री ६५% ने घसरली आहे.
- १०,००० ते १५,००० रुपयांच्या मिड-रेंज स्मार्टफोनच्या विक्रीतही २०% घट नोंदवण्यात आली आहे.
प्रीमियम सेगमेंटची 'EMI' जादू
प्रीमियम स्मार्टफोन मात्र अजूनही स्थिर आहेत. कंपन्यांनी नो-कॉस्ट ईएमआय (No-cost EMI) आणि ट्रेड-इन ऑफर्सचा आधार घेत ग्राहकांना आकर्षित ठेवले आहे. मात्र, ही स्थिरता पूर्णपणे ग्राहकांच्या कर्जावर अवलंबून असल्याने, भविष्यात क्रेडिट अटी कडक झाल्यास हे सेगमेंटही धोक्यात येऊ शकते.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
भारतीय इलेक्ट्रॉनिक मॅन्युफॅक्चरिंग सर्व्हिसेस (EMS) क्षेत्रासाठी हे आकडे चिंताजनक आहेत. या कंपन्या मोठ्या प्रमाणावर उत्पादनावर (Volume-based) अवलंबून असतात. जर बजेट आणि मिड-रेंज फोनचे उत्पादन घटले, तर त्यांच्या प्लांटची 'कॅपॅसिटी युटिलायझेशन' (Capacity Utilization) धोक्यात येऊ शकते. OnePlus सारख्या काही कंपन्यांनी आगाऊ इन्व्हेंटरी खरेदी करून दरवाढ रोखण्याचा प्रयत्न केला असला, तरी मेमरी चिप्सची ही समस्या २०२८ पर्यंत कायम राहण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे.