Boston Consulting Group (BCG) च्या ताज्या संशोधनानुसार, कंपन्यांनी AI एजंट्सना केवळ सॉफ्टवेअर न मानता कर्मचारी म्हणून वागणूक देणे गरजेचे आहे. आता स्थिर खर्चाकडून बदलत्या, टास्क-आधारित खर्चाकडे कंपन्या वळत आहेत, त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी कंपनीच्या कार्यक्षमतेवर आणि ROI वर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
Boston Consulting Group (BCG) ने आपल्या नुकत्याच केलेल्या विश्लेषणात कॉर्पोरेट जगतातील एका मोठ्या बदलाकडे निर्देश केला आहे. कंपन्या आता केवळ 'जनरेटिव्ह चॅटबॉट्स'कडून 'ऑटोनॉमस AI एजंट्स'कडे वळत आहेत. जुन्या काळातील 'इंस्टॉल करा आणि विसरा' ही पद्धत आता कालबाह्य ठरत आहे. संशोधनानुसार, या तंत्रज्ञानाच्या यशात ७०% वाटा मानवी प्रक्रिया आणि संघटनात्मक रचनेचा आहे, तर केवळ ३०% वाटा तंत्रज्ञानाचा आहे.
सॉफ्टवेअरकडून 'एजंट इकॉनॉमिक्स'कडे प्रवास
गुंतवणूकदारांसाठी सॉफ्टवेअर आणि AI एजंट्समधील फरक समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. पारंपारिक सॉफ्टवेअरसाठी एकरकमी किंवा ठराविक सबस्क्रिप्शन फी लागते, मात्र AI एजंट्समध्ये खर्च हा ते किती काम पूर्ण करतात यावर (Task-based) अवलंबून असतो. हे एखाद्या कर्मचाऱ्याच्या पगारासारखे आहे. जर कंपन्यांनी योग्य व्यवस्थापन केले नाही, तर हा खर्च अनपेक्षितपणे वाढू शकतो आणि महसुलावर परिणाम करू शकतो.
उदाहरणार्थ, रिटेल बँकिंग क्षेत्रात २०३० पर्यंत AI एजंट्समुळे नफ्यात तब्बल ३०% सुधारणा होऊ शकते, असे BCG चे मत आहे. मात्र, जर कंपनीने या एजंटला केवळ एक साधे सॉफ्टवेअर अपडेट मानले, तर उत्पादकता वाढण्याऐवजी खर्चाचा भार वाढण्याचा धोका आहे.
गव्हर्नन्स आणि देखरेख (Oversight) का महत्त्वाची?
एजंटला कर्मचारी मानणे म्हणजे तंत्रज्ञानाचे मानवीकरण करणे नव्हे, तर कॉर्पोरेट जबाबदारी निश्चित करणे होय. ज्याप्रमाणे मानवी कर्मचाऱ्याच्या कामावर देखरेख आवश्यक असते, त्याचप्रमाणे AI एजंटच्या कामावरही 'ह्युमन-इन-द-लूप' देखरेख हवी. यामुळे एजंट आपल्या मूळ ध्येयापासून भरकटणार (Drift) नाही.
गुंतवणूकदारांनी काय पहावे?
कंपन्या आता AI वर मोठा खर्च करत आहेत, पण गुंतवणूकदारांनी हे पाहणे गरजेचे आहे की त्यातून नक्की किती परतावा (ROI) मिळत आहे. पुढील तिमाही निकालांमध्ये (Quarterly Earnings), केवळ एकूण खर्च न पाहता, AI एजंट्सच्या 'युनिट इकॉनॉमिक्स'वर लक्ष द्या. ज्या कंपन्या AI मुळे आपला ऑपरेशनल खर्च कमी करत आहेत किंवा महसूल वाढवत आहेत, त्या भविष्यात अधिक यशस्वी ठरतील.