Sarvam AI चे CEO प्रत्युष कुमार यांनी एका speech-impaired युजरच्या तक्रारीनंतर आपल्या मॉडेल्सचे लाइफटाइम ॲक्सेस मोफत दिले आहे. युसेज-बेस्ड बिलिंगवरून झालेल्या आंदोलनामुळे एआय स्टार्टअप्ससमोरील सामाजिक जबाबदारी आणि नफा यांचा संघर्ष पुन्हा एकदा समोर आला आहे.
एका गंभीर सामाजिक प्रश्नाकडे लक्ष वेधले गेल्याने Sarvam AI ने आपल्या प्राइसिंग धोरणात मोठा बदल केला आहे. रघूनाथ ए.एस. या ७० वर्षीय कर्करोगग्रस्त रुग्णाने कंपनीच्या 'कॅरेक्टर-बेस्ड' बिलिंगवर आक्षेप घेतला होता. रघूनाथ हे आपल्या संवादासाठी कंपनीच्या एआय तंत्रज्ञानाचा वापर करतात, परंतु प्रत्येक वापरासाठी होणारा खर्च त्यांना परवडत नव्हता. यावर तत्काळ निर्णय घेत CEO प्रत्युष कुमार यांनी त्यांना लाइफटाइम फ्री ॲक्सेस देण्याची घोषणा केली असून भविष्यात एक सर्वसमावेशक प्रायसिंग मॉडेल तयार करण्याचे आश्वासन दिले आहे.
कंपनीची आर्थिक स्थिती आणि ग्रोथ
Sarvam AI ही जरी प्रायव्हेट कंपनी असली, तरी भारतीय तंत्रज्ञान क्षेत्रात ती मोठी ओळख निर्माण करत आहे. नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत कंपनीचे व्हॅल्युएशन $1.54 अब्ज इतके होते. तसेच कंपनीला भारत सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी 'IndiaAI Mission' साठी निवडण्यात आले आहे. कंपनीचे आर्थिक उत्पन्न FY25 मधील ₹1.5 कोटींवरून FY26 मध्ये ₹45.10 कोटींपर्यंत झपाट्याने वाढले आहे.
एआय क्षेत्रापुढील मोठे आव्हान
जेनेरेटिव्ह एआय मॉडेल्स चालवण्यासाठी लागणारा प्रचंड खर्च (Infrastructure cost) भरून काढण्यासाठी स्टार्टअप्स सहसा 'युसेज-बेस्ड' बिलिंगचा मार्ग स्वीकारतात. मात्र, जेव्हा एखादे तंत्रज्ञान एखाद्या व्यक्तीसाठी दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनते, तेव्हा त्याकडे केवळ 'उत्पादन' म्हणून न पाहता 'युटिलिटी' म्हणून पाहण्याची मागणी वाढते. Sarvam AI ने घेतलेला हा निर्णय इतर एआय कंपन्यांसाठी एक नवीन 'टेम्पलेट' ठरू शकतो. गुंतवणूकदारांच्या नजरेत आता हा प्रश्न महत्त्वाचा आहे की, कंपन्या नफ्यासोबतच सामाजिक जबाबदारीचा समतोल कसा राखतात आणि त्याचा परिणाम त्यांच्या प्रॉफिट मार्जिनवर कसा होतो.