Apple चे माजी रिटेल प्रमुख Ron Johnson यांनी एक महत्त्वाचा इशारा दिला आहे. त्यांच्या मते, महागड्या वस्तूंच्या खरेदीसाठी 'एजंट कॉमर्स' (AI-driven commerce) हे प्रत्यक्ष दुकानात जाऊन खरेदी करण्याच्या अनुभवाची जागा घेऊ शकत नाही.
काय आहे AI-आधारित शॉपिंगचे भविष्य?
Google आणि OpenAI सारख्या मोठ्या टेक कंपन्या सध्या 'एजंट कॉमर्स' (Agentic Commerce) वर भर देत आहेत. ही अशी यंत्रणा आहे जिथे ग्राहकाला कोणतीही मदत न लागता AI वस्तू शोधण्यापासून ते पेमेंटपर्यंत सर्व प्रक्रिया स्वतःच पूर्ण करेल. थोडक्यात, खरेदीच्या प्रक्रियेतून मानवी हस्तक्षेप पूर्णपणे काढून टाकण्याचा हा प्रयत्न आहे.
Ron Johnson यांचा युक्तिवाद काय?
Apple चे यशस्वी रिटेल मॉडेल उभे करणारे Ron Johnson यांना वाटते की, जेव्हा आपण लॅपटॉप किंवा महागड्या वस्तू घेतो, तेव्हा त्या वस्तूचा प्रत्यक्ष अनुभव घेणे (Tactile verification) खूप गरजेचे असते. त्यांच्या मते, कितीही प्रगत AI आले तरी, एखादी महागडी वस्तू खरेदी करताना जो आत्मविश्वास मानवी सल्ला किंवा प्रत्यक्ष स्पर्शातून मिळतो, तो AI देऊ शकत नाही.
Apple चे यश आणि धडा
Johnson यांनी त्यांच्या करिअरमधील अनुभवातून सांगितले की, Apple स्टोअर्सचे यश हे केवळ त्यांच्या डिझाइनवर अवलंबून नव्हते. त्याऐवजी, तिथे काम करणारे कर्मचारी ग्राहकांच्या समस्या सोडवण्यासाठी प्रशिक्षित होते. अनेक कंपन्यांनी Apple चे स्टोअर डिझाइन कॉपी करण्याचा प्रयत्न केला, पण मानवी संवादाची गुणवत्ता त्यांनी कधीच गाठली नाही.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे मेसेज?
ही चर्चा महत्त्वाची आहे कारण Johnson यांचा भूतकाळातील अनुभव संमिश्र राहिला आहे. J.C. Penney मधील त्यांचा कार्यकाळ असो किंवा Enjoy Technology कंपनीचे दिवाळखोरीत निघणे (2022), यामुळे त्यांचे मत रिटेल क्षेत्रातील बदलांकडे पाहण्याचा एक संतुलित दृष्टिकोन देते.
थोडक्यात, भविष्यात संपूर्ण ऑटोमेशनऐवजी 'हायब्रिड मॉडेल' येण्याची शक्यता जास्त आहे. जिथे ग्राहक माहिती मिळवण्यासाठी आणि तुलना करण्यासाठी AI चा वापर करतील, पण प्रत्यक्ष खरेदीसाठी आजही स्टोअरमध्ये जाणे पसंत करतील.