ऑनलाइन शॉपिंग स्टार्टअप Phia च्या सह-संस्थापकांना 'कुकी स्टफिंग' (cookie stuffing) पद्धतीची अनेक महिन्यांपासून माहिती होती, असा दावा अहवालातून समोर येत आहे. कंपनीने याला तांत्रिक बिघाड म्हटले होते, मात्र आता नवे खुलासे झाले आहेत. यामुळे कंपनीला मोठे नुकसान सोसावे लागले आहे.
ऑनलाइन शॉपिंग स्टार्टअप Phia पुन्हा एकदा वादाच्या भोवऱ्यात सापडले आहे. अहवालानुसार, कंपनीच्या सह-संस्थापकांना 'कुकी स्टफिंग' या वादग्रस्त पद्धतीबद्दल अनेक महिन्यांपासून माहिती होती. यापूर्वी कंपनीने ही एक तांत्रिक चूक असल्याचे म्हटले होते, पण आता नव्या खुलाशांनी चित्र पालटले आहे.
'कुकी स्टफिंग' म्हणजे काय?
'कुकी स्टफिंग' ही ऑनलाइन जाहिरात क्षेत्रातील एक फसवी पद्धत आहे. यामध्ये एखादे ॲप किंवा वेबसाइट वापरकर्त्याच्या नकळत, चेकआऊट दरम्यान त्यांच्या ब्राउझरमध्ये एफिलिएट ट्रॅकिंग कोड्स (affiliate tracking codes) सक्रिय करते. यामुळे, प्रत्यक्षात विक्री न करताही प्लॅटफॉर्मला त्या विक्रीचे श्रेय मिळते. यामुळे खऱ्या प्रकाशकांना किंवा प्रभावकांना मिळणारा कमिशनचा महसूल काढून घेतला जातो.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
या घडामोडींमुळे गुंतवणूकदारांमध्ये आणि निरीक्षकांमध्ये कंपनीच्या प्रशासकीय कारभाराबद्दल (governance) प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. अंतर्गत संवादातून असे सूचित होते की 'कुकी स्टफिंग'ची क्षमता हा एक नियोजित फीचर (planned feature) होता, बिघाड नाही, आणि तो कंपनीच्या टीमद्वारे नियंत्रित केला जाऊ शकत होता. या खुलाशांमुळे कंपनीवर गंभीर परिणाम झाले आहेत. Impact.com सारख्या प्रमुख एफिलिएट नेटवर्क्सनी (affiliate networks) कंपनीला निलंबित केले आहे, जे त्यांच्या महसूल मॉडेलसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत.
कंपनीची सद्यस्थिती
हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की Phia ही एक खाजगी, व्हेंचर-बॅक्ड (venture-backed) कंपनी आहे आणि कोणत्याही स्टॉक एक्सचेंजवर (NSE किंवा BSE) सूचीबद्ध नाही. एका खाजगी कंपनी म्हणून, Phia ने सुमारे $43.5 मिलियन इतका निधी उभारला आहे. मात्र, हा वाद स्टार्टअप्सच्या प्रशासकीय जोखमींची आणि महसूल वाढीसाठी आक्रमक व्यवसाय मॉडेल्सवर अवलंबून राहण्याची आठवण करून देतो.
या घटनेचा व्यापक परिणाम म्हणजे अनेक रिटेल भागीदारांचा (retail partners) विश्वास गमावला आहे. याशिवाय, एफिलिएट लिंक्स निलंबित झाल्यामुळे होणाऱ्या तात्काळ महसुलाच्या नुकसानापलीकडे, कंपनीला आता आपले प्रतिष्ठा (reputation) आणि वापरकर्त्यांचा विश्वास पुन्हा मिळवण्याचे आव्हान पेलावे लागणार आहे. पुढील घडामोडी यावर अवलंबून असतील की कंपनी या आरोपांना कसे सामोरे जाते आणि दीर्घकाळात प्रमुख रिटेलर्स आणि एफिलिएट नेटवर्क्ससोबतचे संबंध कसे टिकवून ठेवते.