पंतप्रधान नरेंद्र मोदी १७ सप्टेंबर रोजी दिल्लीतील यशोभूमी येथे 'SEMICON India' च्या पाचव्या आवृत्तीचे उद्घाटन करणार आहेत. या तीन दिवसीय प्रदर्शनात ६०० हून अधिक जागतिक प्रदर्शक सहभागी होत असून, भारत आता सरकारी अनुदानांकडून औद्योगिक एकात्मतेकडे (Industrial Integration) वाटचाल करत आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी १७ सप्टेंबर २०२६ रोजी नवी दिल्लीतील यशोभूमी कन्व्हेन्शन सेंटरमध्ये 'SEMICON India' च्या पाचव्या आवृत्तीचे उद्घाटन करणार आहेत. १९ सप्टेंबरपर्यंत चालणाऱ्या या प्रदर्शनात चिप डिझाइन, मॅन्युफॅक्चरिंग आणि पॅकेजिंग क्षेत्रातील दिग्गज एकत्र येणार असून, 'सिलिकॉन टू सिस्टम्स' (Silicon to Systems) या संकल्पनेवर चर्चा होणार आहे. या कार्यक्रमात ३०० आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांसह ६०० हून अधिक प्रदर्शक सहभागी होतील.
धोरणात्मक बदल: सेमीकॉन १.० ते २.०
हा कार्यक्रम भारताच्या तंत्रज्ञान क्षेत्रातील एका महत्त्वाच्या टप्प्यावर होत आहे. 'सेमीकॉन १.०' अंतर्गत १२ प्रकल्पांना मंजुरी मिळाल्यानंतर, आता सरकारचे लक्ष 'सेमीकॉन २.०' च्या अंमलबजावणीवर केंद्रित आहे. यामुळे केवळ अनुदाने (Subsidies) मिळण्याऐवजी, सप्लाय चेन मजबूत करण्यावर आणि स्वयंपूर्ण औद्योगिक पाया रचण्यावर भर दिला जात आहे.
गुंतवणुकीच्या संधी आणि आव्हाने
सध्या भारताच्या सेमीकंडक्टर मार्केटचे मूल्य सुमारे $५० अब्ज असून २०३० पर्यंत यात मोठी वाढ अपेक्षित आहे. मात्र, गुंतवणूकदारांनी काही जोखमींवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे:
- आयात अवलंबित्व: भारताला अद्याप सेमीकंडक्टरसाठी आयातीवर अवलंबून राहावे लागते, ज्यामुळे जागतिक पुरवठा साखळीतील विस्कळीतपणाचा परिणाम होऊ शकतो.
- जागतिक स्पर्धा: तैवान, दक्षिण कोरिया आणि चीन यांसारख्या प्रगत देशांशी स्पर्धा करणे हे मोठे आव्हान आहे.
- प्रकल्पांची गती: मंजूर केलेल्या १२ प्रकल्पांची अंमलबजावणी किती वेगाने होते, हे या क्षेत्रातील दीर्घकालीन नफ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरेल.