OpenAI ने आपल्या AI मॉडेलद्वारे तयार केलेले **722** गणिती पेपर्स जाहीर केले आहेत. हे पुरावे 'Lean' प्रोग्रामिंग लँग्वेजद्वारे प्रमाणित करण्यात आले असून, एआय आता केवळ मजकूरच नाही तर जटिल वैज्ञानिक संशोधनही करू शकते, हे यातून स्पष्ट झाले आहे.
OpenAI ने आता चॅटबॉटच्या पलीकडे जाऊन थेट कठीण गणिती समस्यांच्या निराकरणाकडे आपले लक्ष वळवले आहे. ६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी कंपनीने GitHub वर ७२२ गणिती हस्तलिखिते आणि त्यांचे पुरावे सार्वजनिक केले आहेत. हे निकाल एका गुप्त अंतर्गत AI मॉडेलद्वारे तयार करण्यात आले असून, यासाठी 'Institute for Advanced Study' च्या सल्लागार गटाची मदत घेण्यात आली आहे.
विज्ञानाची पडताळणी आता तंत्रज्ञानावर
या संशोधनात 'Lean' प्रोग्रामिंग लँग्वेजचा वापर करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. AI अनेकदा चुकीची माहिती (Hallucinations) देते, ही टीका टाळण्यासाठी हे पुरावे संगणकीय पद्धतीने तपासले जाऊ शकतात. प्रत्येक निकालासाठी ३ तास लागणाऱ्या 'ChatGPT Pro' इतकी ऊर्जा खर्च झाली आहे, अशी माहितीही कंपनीने दिली आहे. यामुळे OpenAI आता केवळ एक व्यापारी चॅटबॉट नसून, एक पारदर्शक वैज्ञानिक साधन म्हणून समोर येत आहे.
क्षेत्रावर काय होईल परिणाम?
जर AI कठीण गणिती प्रश्न सोडवू शकत असेल, तर त्याचा उपयोग भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि औषध संशोधनामध्ये (Drug Discovery) होऊ शकतो. मात्र, OpenAI ही एक खाजगी कंपनी असल्याने तिचे शेअर्स NSE किंवा BSE वर उपलब्ध नाहीत. तरीही, ही घटना AI उद्योगासाठी एक दिशादर्शक (Bellwether) ठरत आहे. संशोधनातील स्वयंचलिततेमुळे भविष्यात वैज्ञानिक सॉफ्टवेअर कंपन्यांसमोरील आव्हाने वाढू शकतात.
आव्हाने आणि टीका
या यशावर टीकाही होत आहे. अनेक पुरावे अद्याप पूर्णपणे पडताळले गेलेले नाहीत आणि त्यात चुका असण्याची शक्यता आहे. तसेच, शैक्षणिक क्षेत्रात लेखनाचे श्रेय आणि मानवी संशोधनाचे महत्त्व यावर आता नवा वाद सुरू झाला आहे.