OpenAI ने आपला नवा AI मॉडेल 'GPT-6 Astra' लाँच केला आहे. हा मॉडेल स्वायत्त (autonomous) कामांसाठी डिझाइन केला असून तो 'Daybreak' प्रोग्राम अंतर्गत काही निवडक युजर्ससाठी उपलब्ध आहे. मात्र, जुन्या मॉडेलच्या तुलनेत याची किंमत **2.5 पट** जास्त असल्याने उद्योगांना आता सावध पावले टाकावी लागणार आहेत.
एआयमध्ये क्रांती की खर्चाचे संकट?
OpenAI ने ३ सप्टेंबर २०२६ रोजी अधिकृतपणे GPT-6 Astra बाजारात आणला आहे. हे मॉडेल कोडिंग, डीप रिसर्च आणि ऑटोमेटेड डेटा प्रोसेसिंग यांसारख्या जटिल कामांसाठी तयार केले आहे. सध्या हा मॉडेल केवळ 'Daybreak' प्रोग्राममधील निवडक एंटरप्राइझ युजर्ससाठी खुला करण्यात आला असून, लवकरच तो सशुल्क ChatGPT सबस्कायबर्सना मिळणार आहे.
किंमतीचा फटका (Pricing Impact)
व्यवसाय जगतासाठी या मॉडेलची किंमत हा चिंतेचा विषय ठरत आहे. याचा API खर्च $10 प्रति दशलक्ष इनपुट टोकन्स आणि $50 प्रति दशलक्ष आउटपुट टोकन्स असा आहे. हा दर मागील 'GPT-5.6 Sol' मॉडेलपेक्षा 2.5 पट जास्त आहे. भारतीय आयटी कंपन्यांना आता त्यांच्या मार्जिनवर परिणाम होऊ नये म्हणून एआय वापरात अधिक कार्यक्षमता आणावी लागेल.
सायबर सुरक्षेवर विशेष लक्ष
OpenAI ने या मॉडेलला 'Critical' सायबरसुरक्षा श्रेणीमध्ये ठेवले आहे. मॉडेलमध्ये 'Zero-day exploits' शोधण्याची क्षमता असल्यामुळे सुरक्षेच्या कारणास्तव यात कडक 'गार्डरेल्स' लादले आहेत. हे तंत्रज्ञान अधिक सुरक्षित करण्यासाठी कंपनीने इन्फ्रास्ट्रक्चर रेझिलियन्सवर (infrastructure resilience) भर दिला आहे.
भारतीय तंत्रज्ञान क्षेत्रासाठी काय अर्थ आहे?
या मॉडेलमध्ये 1.05M-token ची मोठी कॉन्टेक्स्ट विंडो देण्यात आली आहे. मात्र, हे तंत्रज्ञान वापरताना भारतीय कंपन्यांना वाढीव खर्च आणि सुरक्षितता या दोन्ही आघाड्यांवर कसरत करावी लागणार आहे. ज्या कंपन्या या एआय मॉडेलचा वापर करतील, त्यांना याचा उत्पादकतेवर (productivity) नेमका काय परिणाम होतो, हे पाहणे आगामी तिमाहीत महत्त्वाचे ठरेल.