जगप्रसिद्ध **२५** फील्ड्स मेडल विजेत्यांनी OpenAI च्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. कंपनीच्या नियोजित IPO च्या पार्श्वभूमीवर हा वाद डेटा एथिक्स आणि प्रतिष्ठेच्या दृष्टीने मोठा धोका मानला जात आहे.
वादाचे मूळ कारण काय?
जगभरातील गणिताच्या क्षेत्रातील सर्वोच्च मानले जाणारे २५ फील्ड्स मेडल विजेते आता OpenAI च्या विरोधात उभे राहिले आहेत. या तज्ज्ञांनी एका उघड पत्राद्वारे कंपनीवर 'अकॅडमिक इंटिग्रिटी' कडे दुर्लक्ष करून केवळ वेग आणि आउटपुटला प्राधान्य देण्याचा आरोप केला आहे. 'ॲट्रिब्यूशन ॲब्यूज' (Attribution Abuse) अर्थात दुसऱ्यांचे काम श्रेय न देता वापरल्याचा ठपका कंपनीवर ठेवण्यात आला आहे.
विशेषतः 'नेव्हियर-स्टोक्स मिलेनियम प्राईज' (Navier-Stokes Millennium Prize) समस्येवर कंपनीने केलेल्या दाव्यांबाबत गणितज्ञांनी साशंकता व्यक्त केली आहे. ट्रिस्टन बकमॅस्टर (Tristan Buckmaster) सारख्या प्रख्यात गणितज्ञांनी, त्यांचे अप्रकाशित काम परवानगीशिवाय एआय मॉडेल्सच्या प्रशिक्षणासाठी वापरले गेल्याचा धक्कादायक आरोप केला आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहेत धोके?
जरी OpenAI सध्या शेअर बाजारात लिस्टेड नसली, तरी भविष्यातील IPO वर याचे गंभीर परिणाम होऊ शकतात. एआय कंपनीसाठी डेटा आणि बौद्धिक संपदा (IP) हाच खरा 'बॅकबोन' असतो. जर जागतिक स्तरावरील संशोधकांनी कंपनीवर बहिष्कार टाकला, तर उत्तम टॅलेंट आणि दर्जेदार डेटा मिळवणे कठीण होईल.
आर्थिक आव्हाने आणि स्पर्धा
कंपनी सध्या मोठ्या प्रमाणावर कॅपिटल खर्च करत असून, २०२८ पर्यंत अब्जावधी डॉलर्सच्या ऑपरेटिंग लॉसचा (Operating Loss) अंदाज आहे. या 'कॅश बर्न' मॉडेलमध्ये सातत्यपूर्ण वाढीची गरज असताना, Anthropic सारखे स्पर्धक सुरक्षितता आणि पारदर्शकतेवर भर देऊन आपली पकड मजबूत करत आहेत. त्यामुळे, कंपनीच्या आगामी वाटचालीत गव्हर्नन्स आणि एथिकल स्टँडर्ड्स हे अत्यंत महत्त्वाचे घटक ठरणार आहेत.