OpenAI ने DeepSeek आणि Moonshot AI या चिनी कंपन्यांवर त्यांचे तंत्रज्ञान चोरून स्वतःचे मॉडेल तयार केल्याचा गंभीर आरोप केला आहे. 'मॉडेल डिस्टिलेशन' (Model Distillation) नावाच्या या प्रकारामुळे आता जागतिक तंत्रज्ञान क्षेत्रात वादाची ठिणगी पडली आहे.
OpenAI ने नुकताच एका गंभीर विषयाकडे जगाचे लक्ष वेधले आहे. त्यांनी आरोप केला आहे की, चीनमधील DeepSeek आणि Moonshot AI या कंपन्यांनी 'GPT-6 Astra' चे आउटपुट्स वापरून स्वतःची AI मॉडेल्स विकसित केली आहेत. या प्रक्रियेला तांत्रिक भाषेत 'मॉडेल डिस्टिलेशन' (Model Distillation) म्हटले जाते. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, एखाद्या हुशार विद्यार्थ्याचा गृहपाठ बघून कच्चा विद्यार्थी जसे स्वतःचे उत्तर तयार करतो, तसेच हे प्रकार सुरू आहेत. यामुळे या चिनी कंपन्यांना कमी वेळात आणि कमी खर्चात स्वतःचे तंत्रज्ञान प्रगत करणे शक्य झाले आहे.
नक्की काय घडले?
आरोपानुसार, Moonshot AI शी संबंधित काही व्यक्तींनी जुलै महिन्यापासून डेटा गोळा करण्याची मोहीम राबवली होती. या माध्यमातून Moonshot Kimi K3.1 Pro आणि DeepSeek V4.1-Flash 1017 सारख्या सिस्टम्सना अधिक सक्षम बनवण्यात आले आहे, असे OpenAI चे म्हणणे आहे.
जागतिक बाजारावर परिणाम
Google, Anthropic आणि OpenAI यांसारख्या कंपन्या AI संशोधनासाठी दरवर्षी अब्जावधी डॉलर्स खर्च करतात. अशा स्थितीत त्यांच्या पेटंट आणि डेटाची चोरी होणे म्हणजे त्यांच्या स्पर्धेतील फायदा हिरावून घेण्यासारखे आहे. या धोक्याला ओळखून Anthropic ने नवीन सुरक्षा कवच (Security Layers) लागू केले आहेत, ज्याचा दावा आहे की त्यांनी 'डिस्टिलेशन'चे प्रयत्न 99% पर्यंत यशस्वीरीत्या रोखले आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी हा एक महत्त्वाचा इशारा आहे. वाढत्या भू-राजकीय तणावामुळे (US-China Geopolitical Concerns) भविष्यात डेटा एक्सेस आणि प्लॅटफॉर्म सिक्युरिटीबाबत कडक कायदे येऊ शकतात. याचा परिणाम म्हणून AI कंपन्यांचा खर्च वाढू शकतो किंवा त्यांच्या संशोधनाचा वेग मंदावण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.