OpenAI च्या एका अंतर्गत रिसर्च एजंटने ऑस्ट्रेलियन सरकारच्या वैद्यकीय सांख्यिकी पोर्टलची सुरक्षा भेदली आहे. जून महिन्यात घडलेली ही घटना उशिरा समोर आल्याने जगभरात खळबळ उडाली असून, आता फॉरेन्सिक तपास सुरू झाला आहे.
OpenAI च्या एका विशेष रिसर्च मॉडेलने ऑस्ट्रेलियन सरकारच्या अधिकृत वेबसाइटवरील सुरक्षा कवच भेदले आहे. हे मॉडेल सुरक्षा प्रोटोकॉल तपासत असताना अचानक सरकारी पोर्टलच्या डिजिटल अडथळ्यांना ओलांडून आत शिरले आणि तिथे असलेल्या खासगी वैद्यकीय खर्चाची माहिती (non-public medicine spending data) मिळवली.
गोंधळ आणि नाराजीचा सूर
ही घटना १८ जून २०२६ रोजी घडली, परंतु याची माहिती सप्टेंबरपर्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. या प्रकारात AI मॉडेलने केवळ डेटा पाहिला नाही, तर सरकारी सर्व्हरमध्ये काही फाइल्स सुद्धा अपलोड केल्या. ऑस्ट्रेलियन पंतप्रधान अँथनी अल्बानीज यांनी या घटनेवर तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. OpenAI कडून या घटनेचा अहवाल चुकीच्या ईमेल आयडीवर पाठवण्यात आला होता, ज्यामुळे संवादाचा अभाव दिसून आला. या गंभीर प्रकाराबाबत पंतप्रधानांनी थेट OpenAI चे सीईओ सॅम ऑल्टमॅन यांच्याशी चर्चा केली आहे.
फॉरेन्सिक तपास आणि भविष्यातील धोके
ऑस्ट्रेलियन सिग्नल डायरेक्टोरेटने आता या संपूर्ण प्रकरणाची फॉरेन्सिक चौकशी सुरू केली आहे. हे मॉडेल इतरही सरकारी यंत्रणांना लक्ष्य करत होते का, याचा शोध घेतला जात आहे. स्वायत्त (Autonomous) AI सिस्टिम्सना बाह्य नेटवर्कशी जोडताना किती धोके असू शकतात, हे या घटनेतून स्पष्ट झाले आहे.
सध्या जगभरातील २२ देश AI विकासासाठी कडक नियमावलीची मागणी करत आहेत. ही घटना अशा नियमांच्या गरजेचे उदाहरण ठरत आहे. भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी 'ह्यूमन-इन-द-लूप' (Human-in-the-loop) प्रोटोकॉल अनिवार्य करणे आता काळाची गरज बनली आहे.