ओडिशा सरकारने कटक आणि भुवनेश्वर दरम्यान **८७० एकर** परिसरात सेमीकंडक्टर हब उभारण्याची घोषणा केली आहे. या प्रकल्पात **₹३०,००० कोटींची** गुंतवणूक अपेक्षित असून, सुरुवातीच्या टप्प्यात **₹१०,८९९ कोटींच्या** ५ प्रकल्पांना मंजुरी मिळाली आहे.
गुंतवणुकीचा मोठा आकडा
ओडिशा सरकारने सेमीकंडक्टर उत्पादनाच्या नकाशावर राज्य आणण्यासाठी कटक आणि भुवनेश्वरच्या मध्यवर्ती भागात ८७० एकर जमीन सेमीकंडक्टर हबसाठी राखीव ठेवली आहे. या प्रकल्पात आतापर्यंत ₹३०,००० कोटींच्या गुंतवणुकीचे प्रस्ताव आले असून, त्यापैकी ₹१०,८९९ कोटींच्या पाच प्रकल्पांना सरकारने हिरवा कंदील दिला आहे.
प्रमुख कंपन्या आणि तंत्रज्ञान
या प्रकल्पांमध्ये प्रामुख्याने सिलिकॉन कार्बाइड (SiC) पॉवर डिव्हाइसेस आणि प्रगत चिप पॅकेजिंगवर भर दिला जाणार आहे. यात RIR Power Electronics ही कंपनी SiC पॉवर डिव्हाइसेससाठी, तर Sancode Technologies प्रगत पॅकेजिंग सुविधांसाठी काम करणार आहे. याशिवाय QuadQuantum सारख्या कंपन्या कच्च्या मालाच्या उत्पादनासाठी (SiC Wafers) रस दाखवत आहेत.
मानवी संसाधने आणि प्रशिक्षण
या हाय-टेक प्लांटसाठी लागणारे कुशल मनुष्यबळ तयार करण्यासाठी IIT-Bhubaneswar येथे 'नॅशनल इंडस्ट्री को-डेव्हलपमेंट हब' उभारले जात आहे. या प्रकल्पाचा खर्च ₹४५२ कोटी असून, यात राज्य सरकारसह केंद्र सरकारचे इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय आणि 'अनुसंधान नॅशनल रिसर्च फाउंडेशन' यांचा वाटा आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी सावधगिरीचा इशारा
सेमीकंडक्टर निर्मिती हा एक दीर्घकालीन व्यवसाय आहे. यासाठी प्रचंड वीज, पाणी आणि तज्ज्ञ मनुष्यबळाची गरज असते. अशा प्रकल्पांमधून परतावा मिळण्यासाठी अनेक वर्षांचा कालावधी लागू शकतो. तसेच, मोठ्या भांडवली खर्चामुळे (Capex) संबंधित कंपन्यांच्या ताळेबंदावर (Balance Sheet) ताण येऊ शकतो, हे गुंतवणूकदारांनी लक्षात घेणे गरजेचे आहे.